De race die Norris bijna zijn titel kostte

In Qatar baarde McLaren opzien door als enige team beide coureurs tijdens een neutralisatie op oude banden door te laten rijden, waar verder iedereen wel banden wisselde. Het was een strategische blunder die Piastri de race en Norris bijna het kampioenschap kostte. Hoe kon McLaren de bal als enige team finaal misslaan?

Vanwege de hoge bandenslijtage had Pirelli in Qatar de maximale gebruiksduur van de banden in de race aan banden gelegd. Slechts 25 ronden mochten coureurs op één set banden afleggen. Aangezien de race 57 ronden duurde, moesten de coureurs dus minimaal tweemaal hun banden wisselen. Net als in 2023, toen de banden op hetzelfde circuit niet langer dan 18 ronden meekonden, had Pirelli voor een groot pitwindow gezorgd. Coureurs konden al in de zevende ronde hun eerste bandenwissel maken (7 + 25 + 25 = 57) of pas in de 25e.

Doordat de race uitgerekend in de zevende ronde werd geneutraliseerd, dook vrijwel iedereen meteen de pits in om één van de verplichte bandenwissels weg te werken. Alleen McLaren maakte geen gebruik van het buitenkansje. “Een blunder!”, riep ik blij verrast, omdat ik wist dat het voor de McLarens haast onmogelijk zou worden om de 25 seconden van een extra pitstop op de baan terug te winnen. Ineens was Verstappen favoriet voor de zege.

Inderdaad wisten de McLarens hem niet meer te achterhalen. De onderstaande figuur geeft het raceverloop weer:

Racevoortgang Qatar 2025. Weergegeven is de voorsprong op het gemiddelde racetempo van de winnaar van Verstappen (paars), Piastri (oranje), Sainz (blauw), Norris (lichtoranje) en Antonelli (zwart). De stippellijnen geven de gemodelleerde racevoortgangen weer.

Start: Verstappen neemt de tweede plaats over van Norris.
Ronde 1-6: Piastri controleert het tempo vooraan om niet te veel van de banden te vergen. Er worden hoge 1:26’ers en lage 1:27’ers gereden.
Ronde 7: Safetycar! Alleen de McLarens (en Ocon aanvankelijk) blijven buiten. Norris herovert de tweede plek weer op Verstappen.
Ronde 11: Herstart. Piastri spuit er meteen vandoor en rijdt ineens in de lage 1:25’ers. Hij loopt meteen uit bij Norris, terwijl Verstappen zijn achterstand snel ziet oplopen.
Ronde 17-23: Het gat tussen de McLarens en Verstappen stabiliseert zich. Verstappen loopt op zijn beurt hard weg bij Sainz en Antonelli.
Ronde 24-25: De McLarens maken hun eerste pitstop. Ze blijven de op de zesde plaats rijdende Alonso net voor.
Ronde 26-31: De McLarens stuiten op Sainz en Antonelli en verliezen tijd. Piastri weet Antonelli wel voorbij te steken.
Ronde 32: Iedereen haalt nieuwe banden, waardoor de McLarens weer aan kop komen te liggen.
Ronde 33-41: De McLarens worstelen. Beide coureurs hebben een schrikmomentje. Piastri loopt hard weg bij Norris, die wordt opgejaagd door Verstappen.
Ronde 42-44: De McLarens maken hun tweede pitstop van de middag. Piastri blijft Sainz en Antonelli net voor, Norris niet.
Ronde 44-57: Verstappen neemt wat gas terug als blijkt dat Piastri hem toch niet kan bedreigen. Norris zit klem op de vijfde plaats, totdat Antonelli een foutje maakt, waardoor hij vierde wordt (en aan een podiumplaats in Abu Dhabi genoeg heeft voor de titel).

Na afloop hadden Zak Brown en de zijnen heel wat uit te leggen. Hoe hadden ze de strategie zo kunnen verknallen? Red Bull strooide dankbaar zout in de wond door strateeg Hannah Schmitz namens het team het podium op te sturen. Bij McLaren had men het erover dat ze flexibel wilden blijven met de strategie en dat ze niet hadden verwacht dat iedereen tijdens de neutralisatie zou stoppen.

Dat laatste klinkt vrij naïef, maar helemaal ongegrond was die gedachte niet. In 2023 doken tijdens de neutralisatie maar vier coureurs de pits in om één van hun verplichte bandenwissels te maken: Valtteri Bottas, Kevin Magnussen, Lance Stroll en Liam Lawson, allen rijdend in middenmoot en achterhoede. Destijds moesten de coureurs drie verplichte pitstops maken. Ogenschijnlijk is het verschil twee en drie pitstops kleiner dan tussen één en twee, maar schijn bedriegt. Met drie tegen twee pitstops is het verschil in bandenslijtage kleiner en is het dus nog moeilijker om op de baan tijd terug te winnen. Inderdaad wisten Bottas en Stroll punten te scoren met hun afwijkende strategie en kennelijk hadden de teams daaruit geconcludeerd dat als ze één van hun verplichte pitstops tijdens de safetycar konden maken, ze die kans moesten aangrijpen.

Toch had McLaren reden om aan te nemen dat in ieder geval sommige coureurs niet zouden stoppen. Voor de mannen achteraan was doorrijden de enige manier om eventueel punten te pakken. Inhalen was vrijwel onmogelijk, helemaal als iedereen in precies dezelfde ronden nieuwe banden zou halen. De coureurs achteraan konden tot wel 15 plekken winnen door buiten te blijven, wat ze veel tijd zou opleveren als het veld in de eerste ronden na de herstart in hoog tempo uiteen zou worden getrokken. De meest logische kandidaten om door te blijven rijden waren Albon en Colapinto, allebei gestart op de harde band. Daarnaast zou ook Stroll, die vaak andere strategieën kiest, een voorname kandidaat zijn om door te rijden. En tot slot zou Red Bull Tsunoda (“leave it to me!”) door kunnen laten rijden als de McLarens waren gestopt. McLaren had dus echt wat te verliezen.

Voor McLaren was het dus kiezen tussen twee kwaden: stoppen en wellicht de race verliezen omdat je vast in het verkeer komt te zitten, of niet stoppen en wellicht de race verliezen omdat je later een extra pitstop moet maken. Hadden ze geweten dat iedereen tijdens de neutralisatie zou stoppen, dan hadden zij het ongetwijfeld ook gedaan, maar helaas wisten ze dat dus niet. Het is de prijs die je betaalt voor aan de leiding rijden. Je moet altijd als eerste je kaarten op tafel leggen en als je iets stoms doet, krijg je de hoon van de hele wereld over je heen.

Had het voor McLaren uitgemaakt als andere coureurs eveneens niet waren gestopt? En hadden ze de race kunnen verliezen als zij dan wel waren gestopt en Verstappen niet? Om dat uit te zoeken, heb ik een racesimulator gebouwd. Hoewel het natuurlijk niks bewijst, hoop ik dat de uitkomsten van deze twee scenario’s enigszins indicatief zijn voor wat er in de race had kunnen gebeuren.

Allereerst heb ik de snelheid van de coureurs op elk bandencompound bepaald. De snelste combinatie was Piastri op de mediums. Op de harde band was hij iets trager. Norris was qua snelheid de tweede coureur, Verstappen de derde:

Snelheid ten opzichte van Piastri op de mediums per coureur per compound. Wit: harde band, geel: mediums, rood: zachte band.

Tevens heb ik het effect van de vuile lucht (“dirty air”) op rondetijden geschat. Wanneer een auto in het zog van een andere auto rijdt, verliest hij neerwaartse kracht en kan hij minder snel door de bochten. De onderstaande figuur geeft het geschatte effect.

Vertraging door vuile lucht in seconde per ronde, uitgezet tegen achterstand in seconden.

Wanneer een auto dicht op zijn voorganger rijdt, is het effect meer dan 8 tienden. Het effect neemt dan langzaam af, maar zelfs tot 3 seconden achterstand is het effect merkbaar. Interessant genoeg is het effect van DRS niet zichtbaar; het is niet voordeliger om net binnen een seconde van een voorganger te zitten dan net erbuiten, maar dat komt waarschijnlijk ook door de grofheid van de gebruikte dummyvariabelen. In ieder geval blijkt uit de analyse dat auto’s al gauw last van elkaar hebben. Tot zover de parameters waar ik het simulatiemodel heb gevoed, dan nu de uitkomsten.

Scenario 1: McLaren stopt niet, maar anderen ook niet
In het eerste scenario simuleer ik de race in het geval dat naast de McLaren-coureurs ook enkele andere coureurs geen nieuwe banden halen. Dit zijn dus Albon, Stroll en Colapinto. Deze coureurs kunnen Verstappen na de herstart in de weg rijden, waardoor de McLarens alsnog zouden winnen. Dat blijkt niet het geval volgens deze analyse, zoals de onderstaande figuur laat zien.

Voorsprong op gemiddelde tempo van de winnaar in seconden voor de top 5 van de race en Albon, Stroll en Colapinto in simulatie 1.

Verstappen wint nog steeds, zij het met iets minder marge. Grappig genoeg stelt Norris in deze simulatie wel de derde plaats veilig, omdat Sainz en Antonelli aan het begin van de race op grotere achterstand worden gereden. Volgens het model heeft Verstappen op zijn nieuwere banden weinig moeite met Albon, Stroll en Colapinto. Een beperking van het model is dat, wanneer het veld dicht op elkaar zit, een snelle auto makkelijk hele groepjes in een keer voorbijrijdt omdat al die auto’s in elkaars turbulente lucht zitten. Daarom heb ik aangenomen dat er bij de herstart steeds een seconde tussen de auto’s zat, wat veel meer is dan het in werkelijkheid was. Het vertraagt de opmars van de snelle auto’s wel wat, maar niet heel veel. Waarschijnlijk had Verstappen in het echt meer moeite gehad om zich naar voren te knokken, waardoor hij de overwinning wellicht aan Piastri had verloren.

Scenario 2: McLaren stopt wel, maar Verstappen en anderen niet
In het tweede scenario haalt McLaren wel beide coureurs naar de pits. Hoe zouden ze het dan doen, aangenomen dat ze niet te veel tijd in de pits verliezen omdat ze op elkaar of andere auto’s hoeven wachten, en Verstappen nu geen nieuwe banden haalt? Naast Verstappen blijven ook Albon, Stroll en Colapinto buiten. In dit scenario besluit Red Bull Tsunoda ook door te laten rijden. Volgens de simulatie hoeft McLaren ook dit scenario niet te vrezen:

Idem, voor het omgekeerde scenario.

De McLaren-coureurs verliezen wat tijd in het verkeer, maar ze zijn de tragere deelnemers al gauw voorbij. Piastri rijdt het gat naar Verstappen vervolgens gauw dicht. Dit is wellicht niet helemaal realistisch, omdat Verstappen in dit scenario wat harder kan pushen (dat is het voordeel van de strategische flexibiliteit; Piastri’s banden moeten het minimaal 25 ronden volhouden, die van Verstappen niet), maar dit blijkt niet uit de analyse. Gecorrigeerd voor brandstof waren de McLarens in hun lange eerste stint bijvoorbeeld duidelijk sneller dan in hun kortere tweede stint.

Verstappen verliest in dit scenario tijd achter Antonelli na zijn eerste pitstop, waardoor Piastri hem na zijn tweede pitstop voorblijft. Verstappen moet vervolgens moeite doen om de derde plaats veilig te stellen. Kortom: dit scenario levert McLaren een vrij eenvoudige dubbelzege op, terwijl Verstappen moeite moet doen om op het podium te komen.

Hannah Schmitz had dit scenario natuurlijk al voorzien en haalde Verstappen naar de pits, wat duidelijk de veiligere strategie was. Door de gok van McLaren leverde die beslissing Verstappen zelfs de overwinning op. Waarom McLaren voor de gewaagde strategie ging? Waarschijnlijk vanwege de volgende dubieuze aannames:

1) De aanname dat veel coureurs (ook) niet zouden stoppen, omdat ze dat in vergelijkbare omstandigheden in 2023 ook niet deden

2) De aanname dat de McLarens de tragere auto’s niet voorbij zouden kunnen komen als ze waren gestopt

McLaren had dus tevens de pech dat verder niemand naar de pits ging, omdat hun gewaagde strategie anders wellicht wel had gewerkt. Zo had Stroll er kennelijk al snel genoeg van om de hele race in de file te zitten dat hij later in de race alsnog voor een afwijkende strategie koos, waardoor hij dus nog een derde keer moest stoppen. Net als de McLaren-coureurs hoopte hij tegen beter weten in op een safetycar, maar die kwam dus niet, dus pakte zijn gok verkeerd uit. In ieder geval verloor Stroll er weinig mee, maar het roept wel de vraag op waarom hij niet gewoon de McLaren-strategie had gevolgd.

Rondetabel van de race.

De strategische miskleun van McLaren betekende dat nog drie coureurs in Abu Dhabi wereldkampioen konden worden en dat er nog een hoop was om over na te praten. Als iedereen alles perfect zou doen, dan kunnen de journalisten wel inpakken.

BSG wint met behulp van AI bijna van koploper

BSG heeft voor de tweede keer op rij met het kleinst mogelijke verschil verloren. In Assen was de koploper in klasse 2A in een spannende wedstrijd de sterkste, waardoor BSG naar de zesde plaats afzakte.

Het loopt al het hele jaar niet bij BSG. Het vormverlies is zo chronisch dat het zelfs Jan Jaap Janse in zijn voorbeschouwing op de vijfde ronde van de KNSB-competitie op Schaaksite was opgevallen. Daarom besloot teamleider Timon de opstelling door ChatGPT te laten maken. Hoewel het ding een hoop onzin uitkraamde, kwam er uiteindelijk wel een bruikbare opstelling uit.

Dat bleek al gauw in het Best Hoge Noorden, waar Assen ook een primeur had, ze hadden namelijk voor het eerst liveborden. Aan vrijwel al deze borden kwam BSG goed uit de opening, vooral aan de bovenste witborden, waar de thuisploeg hun beste spelers had gepositioneerd.

Henk had het overigens het beste voor elkaar. Hij offerde tegen Jaël Wierenga in de opening een stuk waarvan ik niet meteen wist of het wel of niet briljant was. Niets van dat alles, het bleek gewoon een grondig staaltje openingsvoorbereiding te zijn. Helemaal tevreden was Henk niet, omdat hij met het verkeerde stuk op b5 sloeg:

Jael Wierenga – Henk van der Poel, stelling na 15.Db2.

Hier deed Henk 15…Pxb5?! Dwingender was 15…Lxb5!, maar in de partij maakte het niet uit omdat wit toch op b5 sloeg: 16.Lxb5? Lxb5 17.Dxb5 Da1+. Zwart staat een stuk achter, maar wits koning staat wat wankel en zijn stukken op de onderste rij kunnen niet weg. Zou dat genoeg zijn? Het vervolg wijst uit van wel: 18.Ke2 Ta8 19.Kf3. De koning zou hier toch redelijk veilig moeten zijn. 19…Dd1+! Nee! 20.Kg3 Dg4# is meteen einde oefening en na 20.De2 is 20…Db1!, met de dreiging 21….Ta2 heel sterk. Wit gaf daarom de toren op h1 maar weg met 20.Pe2, maar moest even later de wapens strekken.

Een lekker puntje. Op het bord erna raakte Timon van zijn Audi af tegen Nanne van Foreest, de tweelingbroer van Machteld. Opmerkelijk genoeg dachten enkele teamgenoten met een vrouw van doen te hebben. Die verwarring is te begrijpen, omdat namen die op een -e eindigen doorgaans aan meisjes gegeven worden, maar in Friesland ligt dat net weer anders, want daar is het een jongensnaam, zo zegt de AI van Google. Met een rating van onder de 2000 is hij de zwakste Foreest (afgezien van broer Tristan die geen rating heeft). De teamleider offerde kort na de opening een stuk waar weinig van klopte:

Timon Brouwer – Nanne van Foreest, stelling na 11…De7.

Zwart is zojuist dameruil uit de weg gegaan en dus zag Timon zijn kans schoon. Na enig nadenken besloot hij tot 12.Lxh7+?! Kxh7 13.Pg5+ Kg6 14.Dd3+ f5 15.Dg3. Dat ziet er dreigend uit, maar zwart was niet onder de indruk van het aftrekschaak en deed rustig 15…e5, om na 16.Pe6+? Kf7 17.Pg5+ Ke8 zijn koning in veiligheid te brengen. Timon probeerde nog 18.Tfe1 en werd daarvoor beloond met 18…exf4? 19.Txe7+ Lxe7 20.Dxf4 en met een dame en twee pionnen tegen een toren en twee lopers is het niet meer zo duidelijk. Uiteindelijk won Timon grof materiaal door een vuile truc.

Minder voorspoedig verliep Marks partij tegen Elmar Hommes aan het laatste bord. Nadat de dames er al gauw af waren gegaan, stond hij de hele partij wat minder. Lange tijd hield hij de schade binnen de perken, maar in de volgende stelling moest hij kiezen hoe hij zijn paard zou ontpennen.

Elmar Hommes – Mark Grondsma, stelling na 24.bxc5.

Helaas koos hij voor 24…Kc6?, waarna wit op e5 kon slaan: 25.Lxe5! fxe5. Wit maakt gebruik van de vork op e5 met 26.Tb1, waarna Mark het paard ten koste van een toren uitschakelde met 26…Txd3 27.Txd3 Lxc4, wat nog wat overlevingskansen bood. Interessant genoeg had wit een betere manier om een kwaliteit te winnen met 26.Pxe5+ Kxc5 27.Pd3+ Kxc4 28.Tc1+ Kb5 29.Tb1 Ka4 30.Pec1 Lc4 31.Pb2+ Kb4 32.Tc2 Lb5 33.Pc4+ Kc5 34.Pb3+ Kc6 35.Pe5+ Kd6 36.Pf7+ en nadat de zwarte koning helemaal dol is getikt, haalt wit de kwaliteit op. Zwart had zich dit alles kunnen besparen door in de diagramstelling 24…Kc8! te spelen, waarna wit niet beter heeft dan 25.Pxe5 Txd2 26.Lxd2 fxe5. In de partij ging Mark gauw ten onder door een penning op zijn loper, waardoor hij inmiddels een Audi achter zijn naam heeft.

Een grote klap was de nederlaag van Ton tegen Ivo Maris, nadat hij met een totaal gewonnen stelling uit de opening was gekomen. Zwart probeerde zich eruit te rommelen, maar als iemand alle trucs van grote afstand ziet aankomen, dan is Ton het wel. In de onderstaande stelling heeft zwart contact gemaakt met veel witte stukken.

Ton van der Heijden – Ivo Maris, stelling na 25…Pce4.

De eerste zet waar je naar kijkt is de desperado 26.Lxf7+ Kxf7 27.fxe4. Twee pluspionnen, binnenkort waarschijnlijk drie omdat a4 dodelijk zwak is, en daarnaast staat zwarts koning op de tocht. Om onduidelijke redenen koos Ton echter voor 26.fxe4? en stond na 26…Txc4 opeens minder! De relative veiligheid van de zwarte koning maakt alle verschil. Ton kon niet omschakelen naar verdedigen en ging al gauw door de knieën. Zonde!

Een vergelijkbaar drama vond plaats aan het eerste bord, waar Rein in de opening een pion meegraaide en deze tot in het late middenspel behield tegen Tjapko Struik. Net op het moment dat hij zwarts koningsstelling begon af te breken werd hij door een truc verrast:

Rein Brouwer – Tjapko Struik, stelling na 29.f5.

Zwart speelde hier 29…Txb3? De pointe is dat hij de toren terugwint na 30.Txb3 c4, maar daarmee is hij er nog niet. Wit heeft namelijk 31.Tdc3! cxb3 32.Dc1!, met de uiterst vervelende dreiging 33.Tc8+ en daartegen werkt ook 32…Kg7 33.Tc8 Db7 34.Dc3+ f6 35.Tc7 niet. In plaats daarvan deed Rein timide 30.fxg6? Tb2+ 31.Kh3 hxg6 32.h5 Txa4 33.hxg6. Sterk is nu 33…Kg7! en wits koning is in gevaar. Na 33…fxg6? 34.Dh6 De8 35.Ta3! Txa3 36.Txa3 Tf2 37.Ta7 was wit weer helemaal terug in de partij. Helaas verloor hij het toreneindspel wel en dus stond BSG op achterstand.

De enige remise van de middag viel aan het bord van Judit, die in de opening redelijk overlopen werd door Tycho Bruggink. Als iemand kan blijven staan, dan is zij het wel, maar nu begonnen er toch scheurtjes te ontstaan in de zwarte verdedigingsmuur:

Tycho Bruggink – Judit Clopés Llahí, stelling na 26.e6.

Hoe moet zwart op g5 slaan? In de partij sloeg Judit met de loper en dat pakte na 26…Lxg5 27.exf7+ Kxf7 28.Lxg5 Pxg5 29.Pxg5+? nog goed uit ook, want na 29…Kg8 30.Df4 Th6 nam zwart de aanval over. Daarmee waren we er nog niet, want na 31.Tg3 Txh5+ 32.Ph3 volgde 32…Dh4?, waarna wit met 33.De5! had kunnen winnen. In plaats daarvan werden de dames geruild en eindigde dit ongebalanceerd ogende eindspel nog in remise. Sterker voor wit was zelf dameruil aanbieden met 29.Dxg5, omdat hij na 29…Dxg5 30.Pxg5+ Kg8 31.Pe6 g7 wint. In de beginstelling was overigens 26…Pxg5 beter, omdat wit dan niet tussendoor op f7 kan slaan. Na 27.Pxg5 fxe6 staat zwart overigens nog steeds niet echt lekker.

Datzelfde kon van mijn partij tegen Arjan Dwarshuis gezegd worden. Nadat hij een mij vrij onbekende variant had voorgeschoteld, dacht ik iets heel slims te spelen.

Jesper de Groote – Arjan Dwarshuis, stelling na 8…c4.

In deze theoretisch bekende variant koos ik voor 9.Pe2 Pc6 10.Pg3, met het idee dat 11.Ph5 vervelend was voor zwart en als zwart dat wil voorkomen met 10…g6, dan worden de zwarte velden zwak. Pas na een tijdje ontdekte ik dat ik geen pasklaar antwoord had op 10…f6, wat ook gespeeld werd. 11.Ph5 fxe5 12.Pxg7+ Kf7 13.Ph5 exd4 beviel me niet, want terwijl wit een miljoen zetten met zijn paard heeft gedaan om een pion op te eten, heeft zwart wits centrum opgegeten. 11.f4 trok me ook niet zo, omdat de stelling dan potdicht komt te zitten, wat mijn lopers niet leuk vinden. Daarom koos ik maar voor 11.exf6?!, wat zwarts paard gratis activeert na 11…Pxf6. Met mijn loperpaar en druk tegen e6 dacht ik nog steeds goed te staan, maar uiteindelijk liet ik toch een keer f2-f4 uit mijn vingers glippen en speelde zwart zijn stukken consequent naar het verzwakte e4 om. In een vervelende stelling deed ik het net voor de veertigste zet helemaal verkeerd en ging ik wederom de bietenbrug op. Ellendig! Hoe had het dan wel gemoeten? Inderdaad, met 11.Ph5! De zwarte koning komt dan in zijn blootje te staan en daar kan wit van profiteren. Iets voor een volgende keer.

Door mijn nederlaag had Assen de buit binnen en dus maakte het voor de gastheren niet meer uit dat Ewoud Paul Hummel in het eindspel aftroefde. Nadat hij een paar maanden geleden in Amsterdam tegen de slungel in het zand had moeten bijten, leek het er lange tijd niet op dat Ewoud revanche zou nemen. Nadat hij op het oog toch wel lekker uit de opening was gekomen, kwam hij toch steeds wat minder te staan. In het eindspel moest hij een stelling met een pion minder verdedigen, maar eens te meer bleek het paard de loper de baas:

Paul Hummel – Ewoud de Groote, stelling na 52…Te1.

Met een pion minder speelt zwart inmiddels voor de winst. Wits loper is in deze stelling niet tot heel veel in staat en is hulpbehoevend. Na 53.Td2 Te3 verliest wit de f-pion, maar hij had daar toch maar voor moeten gaan. 54.Ta2 Pxf3 55.Ta8+ Kd7 56.La4+ c6! 57.dxc6 Kd6 is een computervariant waar je haren recht overeind van gaan staan. Wint 58.c7 dan niet? Jawel, maar dan voor zwart: 58…Pd2+ 59.Kh2 Te2+! 60.Kg3 Pf1#. Een bijzonder matje is dat. Wit moet zich dus tevredenstellen met remise na 58.Txe5. Veel te moeilijk voor mensen natuurlijk, al helemaal na vijf uur zwoegen. In plaats daarvan dekte wit de loper op een andere manier: 53.Tc1? Pf5+ 54.Kh2 Td4 en de loper is de klos.

Daarmee verloor BSG voor het eerst dit seizoen een uitwedstrijd, waar een kleine overwinning ook tot de mogelijkheden had behoord. In het nieuwe jaar wacht wacht meteen de thuiswedstrijd tegen het sterke LOS en daarna wacht de uitwedstrijd tegen Spassky’s, helemaal in Groningen. Hopelijk verlopen die wedstrijden wat voorspoediger, zodat het tamelijk desastreuze schaakjaar 2025 gauw vergeten kan worden.

Assen (2158) – BSG (2145) 4½-3½
1. Tjapko Struik (2310) – Rein Brouwer (2158) 1-0
2. Tycho Bruggink (2155) – Judit Clopés Llahi (2191) ½-½
3. Ivo Maris (2372) – Ton van der Heijden (2221) 1-0
4. Paul Hummel (2194) – Ewoud de Groote (2225) 0-1
5. Arjan Dwarshuis (2121) – Jesper de Groote (2194) 1-0
6. Jaël Wierenga (2019) – Henk van der Poel (2205) 0-1
7. Nanne van Foreest (1968) – Timon Brouwer (1911) 0-1
8. Elmar Hommes (2121) – Mark Grondsma (2058) 1-0

Lando Norris met de hakken over de sloot wereldkampioen

Lando Norris heeft Max Verstappen onttroond als wereldkampioen. Hoewel de Nederlander in Abu Dhabi overtuigend won, had de Brit aan een derde plaats achter teamgenoot Oscar Piastri net genoeg voor de titel.

Twaalf punten bedraagt de voorsprong van Lando Norris op Max Verstappen als het Formule 1-circus afreist voor de laatste krachtmeting van het seizoen in Abu Dhabi. Oscar Piastri, in de andere McLaren, volgt op nog vier punten. Voor het eerst sinds 2007 is er weer een driestrijd om de titel met twee McLaren-coureurs. Destijds ging Kimi Räikkönen er verrassend met de titel vandoor, waar twee races voor het einde niemand nog een stuiver voor de titelkansen van de Fin gaf.

Op eenzelfde scenario hoopt Verstappen, die zich dankzij een ijzersterke eindsprint in het kampioenschap tussen de McLaren-rijders had genesteld. De titel heeft hij echter niet in eigen hand, omdat Norris aan een derde plek genoeg voor de titel heeft. Het weerhoudt hem er niet van op zaterdag gewoon de pole op te eisen op het Yas Marina Circuit. De andere twee titelpretendenten staan direct achter hem, met Norris voor Piastri. Een betere illustratie van de dominantie van het drietal in 2025 is er niet.

Best of the rest is George Russell, voor Charles Leclerc. Hun teamgenoten starten vanuit de staart van de middenmoot. Kimi Antonelli is slechts goed voor de veertiende tijd, terwijl Lewis Hamilton voor de derde keer op rij al in de eerste sessie strandt en als zestiende van start mag. Yuki Tsunoda haalt het slotdeel van de kwalificatie wel, maar rijdt dan geen representatieve tijd, waardoor hij als tiende van start mag.

Als de laatste race van het seizoen van start gaat, rijdt Verstappen Norris meteen klem. De klassementsleider zet zichzelf in de haarspeldbocht op het verkeerde been en ziet de op de harde banden gestarte Piastri er halverwege de openingsronde langs floepen. In de openingsfase moet hij oppassen voor Leclerc, die hem zijn cruciale derde plaats dreigt te ontfutselen.

Verstappen rijdt ondertussen langzaam weg bij Piastri, die op zijn beurt langzaam bij Norris en Leclerc vandaan rijdt. Achter hen heeft de matig gestarte Russell Fernando Alonso teruggepakt. Al gauw hebben zijn banden er genoeg van en dus haalt Mercedes hem al vroeg naar de pits. Hij hervat de race net voor Hamilton en Nico Hülkenberg, die hun zachte banden al heel vroeg in de race hadden ingewisseld.

McLaren reageert op Russells vroege bandenwissel door Norris even later ook van nieuwe banden te voorzien. Leclerc en Alonso volgen hem de pits in. Eenmaal terug op de baan zitten ze tot aan hun nek in het verkeer. Op de harde banden komt Norris echter tot leven. Net als Piastri een week eerder weet hij de slapende Antonelli in de haarspeldbocht te verrassen, waarna hij Alexander Albon op het volgende rechte stuk ook voorbijgaat. Een ronde later gaat hij in één beweging voorbij Lance Stroll en Liam Lawson.

Nadat ook Esteban Ocon is gestopt, staat alleen Tsunoda nog tussen Norris en de derde plaats in. De Japanner hoopt zichzelf in de laatste race van zijn carrière onsterfelijk te maken door Norris à la Pérez op te houden, maar in plaats daarvan maakt hij zich weer eens volkomen belachelijk door wild te slingeren als Norris de aanval inzet. Norris wordt de uitloopstrook opgedwongen, maar gaat de Red Bull alsnog eenvoudig voorbij. Voor het slingeren krijgt Tsunoda een tijdstraf.

Tsunoda valt niet veel later ten prooi aan Leclerc, die wederom verwoede pogingen doet om Norris bij te halen. Verstappen is dan naar de pits geweest om zijn mediums voor harde banden in te wisselen, wat de koppositie in handen van Piastri brengt. De Australiër rijdt heel lang op zijn oude banden door, maar als hij tegen het eind van de race door Verstappen wordt ingehaald, duikt hij toch maar de pits in.

Leclerc en Norris zijn hem dan al voorgegaan. Leclerc rekent na zijn stop gauw af met Russell, die in zijn eentje de middenmoot vormt. In het vervolg probeert Leclerc Norris binnen te hengelen, maar tegen het eind van de race geven zijn banden het op en moet hij het podium uit zijn hoofd zetten.

Geen bandenproblemen heeft Verstappen, die Piastri in de slotfase nauwelijks dichterbij ziet komen en de race overtuigend wint. Piastri wordt tweede, voor Norris, die met twee punten verschil kampioen wordt. Leclerc wordt vierde, voor Russell. Alonso, die in feite de staartgroep aanvoert, wordt zesde, gevolgd door Ocon en Hamilton, die met een agressieve 2-stopstrategie nog wat van zijn race wist te maken. Stroll komt na een sterke eindsprint als negende over de streep, maar krijgt een tijdstraf voor slingeren. Oliver Bearman krijgt dezelfde straf, waardoor Hülkenberg zowaar als negende wordt geklasseerd in de laatste race van Sauber. Bortoleto wint op zijn beurt een plaatsje en eindigt als elfde.

Uit het zicht van de camera’s komt Carlos Sainz als dertiende aan de finish, voor Tsunoda, de raadselachtig trage Antonelli en teamgenoot Albon, de laatste coureur in de lead lap, waardoor een tijdstraf voor een snelheidsovertreding in de pits geen verdere gevolgen had. In de staart eindigen de Racing Bulls van Isack Hadjar, die in de openingsfase nog trots op de achtste plaats reed, en Lawson, die nooit herstelde van een tijdstraf wegens slingeren. Laatste en een-na-laatste worden, hoe kan het ook anders, de Alpines van Pierre Gasly en Franco Colapinto. De Argentijn eindigde het jaar zodoende puntloos, nadat zijn voorganger Jack Doohan in de zes races die hem gegund waren ook geen punten wist te scoren. De tweede Alpine heeft dus in feite het hele jaar voor spek en bonen meegereden.

Na afloop is Norris door het dolle heen. Na een jaar vol ups en downs is het dan toch op zijn pootjes terechtgekomen, anders dan Hamilton of Alonso in 2007. Het is hem gegund, nadat de geplofte motor op Zandvoort of de diskwalificatie in Las Vegas hem een hoop punten hadden gekost. Makkelijk heeft McLaren het zichzelf niet gemaakt, maar uiteindelijk gaat het team voor het eerst sinds 1998 met beide titels naar huis.

Verstappen tilt niet al te zwaar aan het verlies van de titel. Hij koesterde zijn sterke comeback, waardoor hij zijn achterstand van 104 punten op Piastri halverwege het seizoen wist terug te brengen tot twee op Norris. Toch zal hij liever niet terug willen denken aan die race in Spanje, waar hij zich te veel door zijn emoties liet meeslepen, of Oostenrijk, waar Antonelli hem bij de start uit de race veegde. Het waren smetjes op een verder ijzersterk gereden seizoen, met briljante zeges als in Japan of Emilia-Romagna met een auto die in de handen van Lawson of Tsunoda vaak niet eens goed genoeg was voor WK-punten.

Meer zelfverwijten zal Piastri zich maken. Na een sterke eerste seizoenshelft, waarin hij stabieler oogde dan teamgenoot Norris, stortte hij in het najaar in en joeg hij er een royale voorsprong rap doorheen. Wat ging er mis en kan hij in 2026, met geheel andere bolides, sterker terugkomen? Heeft McLaren dan weer een superieure auto, of kan Red Bull de stijgende lijn van 2025 doortrekken? Krijgen Ferrari en Mercedes het lek boven? En wat doen nieuwkomer Cadillac? Lukt Audi wat Sauber nooit lukte, namelijk de top bereiken, of hebben ze er na een paar jaar weer genoeg van, net als BMW en Alfa Romeo voor hen? In ieder geval weer een hoop vragen voor als het nieuwe seizoen over drie maanden van start gaat.

Curtains

De sinterklaasgrappen zijn op, anders had ik er nog een heleboel kunnen maken over de wedstrijd van BSG tegen Amersfoort in de SOS-competitie, en dan vooral over mijn eigen partij na weer een smadelijke nederlaag.

Het kampioenschap is het doel voor BSG 1 nadat we afgelopen seizoen een goede kans op het kampioenschap hadden verkwanseld in de hoofdklasse van de SOS-competitie. Dit jaar is het wat makkelijker om kampioen te worden, omdat er nog maar poules van acht teams zijn. Een van die teams is echter SG Amersfoort, met Tim Grutter als onbetwiste kopman. Tijdens het NK Lightning Chess in 2018 werd ik al twee keer geveegd door hem en in de tussentijd is hij alleen maar sterker geworden.

Door zieken en afvallers kon BSG echter een heel sterk team op de been brengen. Een paar dagen voor de wedstrijd werd ik ineens gevraagd mee te spelen en daarna kreeg broederfiguur ook een uitnodiging. Op het laatste moment wisselden hij en FM Henk van bord, waarna hij Arie van der Boertsj in sneltreinvaart van het bord speelde.

En wat konden de gastheren daartegenover stellen? Niet veel, zo leek het aanvankelijk. Tim Grutter was er helemaal niet en voor hem in de plaats had Amersfoort Audry Burer tegen Ton opgesteld. Toen ik voor het laatst keek, zag ik hoe Ton de weg vrijmaakte voor zijn paard, dat op het punt stond al zwarts stukken aan te vallen. Weer een puntje. En aan de onderste borden hadden de zwartspelers remise gespeeld. 3-1 voor, wat kon er nog misgaan?

Een heleboel, zo bleek. Zo had de teamleider weer veel te lang nagedacht in de opening en had hij dit keer geen tegenstander die zichzelf van kant maakte. Vervolgens ging het bij Catenaccio-Rob ook de verkeerde kant op toen hij een kwaliteit moest inboeten en stond het gelijk.

Daarmee kwam de druk op Henk en mij te liggen. Henk was met een dijk van een stelling uit de opening gekomen tegen Henrik Porte, maar kon het niet afmaken, waarna alle stukken van het bord gingen, 3½-3½. Daarna kwam de mensenmassa om mijn bord heen te staan, net op het moment dat in tijdnood alles verkeerd ging. En zo verlies je dan voor de tweede keer in twee weken tijd met wit en dan ook nog eens van iemand met 200 ratingpunten minder. Au!

Waar ik in het begin van dit seizoen als een krant speelde, heb ik het idee dat ik de laatste tijd weer wat beter speel. Helaas is dat niet in de resultaten terug te zien. Alleen tegen En Passant wist ik een behoorlijk goede partij te winnen, maar sinds ik gordijnen in mijn slaapkamer heb, vallen de resultaten me niet mee.

Erg overtuigend speelde ik gisteren niet, maar toch had ik het idee best lekker te schuiven. Misschien was het allemaal optisch bedrog. Zelfs toen ik dacht dat ik zo goed als gewonnen stond, bleek tegenstander Rogier Dijk nog volledig in de partij te zitten, zoals hij al gauw demonstreerde. Wat resteerde was een lastig eindspel, waarin de zwartspeler ook nog eens handiger speelde dan ik, ondanks dat hij aan het eind van de avond al zijn vingernagels had opgevreten. Zo viel dus het doek voor mij en het team, waar zelfs de gastheren al niet meer op gerekend hadden.

Pech? Een slecht stellingsgevoel? Of is het weer uit tussen mij en Caïssa? In ieder geval was het geen geweldige manier om het weekend in te gaan. Veel vertrouwen voor de KNSB-wedstrijd tegen Assen geeft het ook niet. Gelukkig is er nog een week om weer wat bij te leren en vaardigheden aan te scherpen. Ter leering ende vermaeck de partij:

Jesper de Groote – Rogier Dijk. Klik op deze link voor de partij.

SG Amersfoort (2002) – BSG 1 SOS (2049) 4½-3½
1. Audry Burer (1880) – Ton van der Heijden (2221) 0-1
2. Arie van der Burch (2176) – Ewoud de Groote (2225) 0-1
3. Rogier Dijk (1989) – Jesper de Groote (2194) 1-0
4. Henrik Porte (2109) – Henk van der Poel (2205) ½-½
5. Bram van Harten (2069) – Bert Balke (1918) 1-0
6. Peter Reedijk (2004) – Ruben Piël (1922) ½-½
7. Milan Koning (1960) – Rob Tijssens (1852) 1-0
8. Rob Kaffka (1832) – Rik Weidema (1856) ½-½

McLaren verprutst het opnieuw

Een wonder had Max Verstappen nodig om in Qatar in de race om het wereldkampioenschap te blijven en dat wonder kwam er. Dankzij een gigantische blunder van McLaren won hij en maakt hij in Abu Dhabi nog steeds kans om voor de vijfde keer op rij wereldkampioen te worden.

Stuiteren, stuiteren en nog eens stuiteren, dat doet de Red Bull met startnummer 33 in de kwalificatie voor de sprintrace op het fraaie Lusail International Circuit. In de beslissende sessie schiet Max Verstappen in zijn eerste vliegende ronde van de baan, waarbij hij de bodemplaat van zijn auto beschadigt. Het gevolg is dat hij niet verder komt dan de zesde tijd, nog achter teamgenoot Yuki Tsunoda en Fernando Alonso. De McLarens komen veel beter voor de nacht. Een opgeleefde Oscar Piastri pakt de pole, voor George Russell en teamgenoot Lando Norris.

Een dag later blijven de posities vooraan ongewijzigd. Verstappen krijgt Tsunoda en Alonso meteen te pakken en blijft de rest van de sprintrace op de vierde plaats rijden. De Spanjaard verliest langzaam de aansluiting en ziet Kimi Antonelli voorbijzeilen als hij in de laatste bocht van de baan gaat. Antonelli krijgt de vijfde plek cadeau omdat Tsunoda een tijdstraf krijgt voor het overschrijden van de baanlimieten, maar hij verliest die plek weer als hij dezelfde tijdstraf krijgt.

Meer gebeurt er niet in de sprintrace en dus wint Piastri, waardoor hij 3 punten voorsprong pakt op Verstappen. Norris vergroot zijn voorsprong op de Red Bull-coureur tot 25 punten, wat betekent dat hij in de hoofdrace alleen nog maar voor Verstappen hoeft te eindigen om de Nederlander voor de titel uit te schakelen.

In de kwalificatie voor de hoofdrace zetten de McLaren-coureurs een grote stap door de eerste startrij op te eisen, met Piastri weer voor Norris. Verstappen is derde, nipt voor Russell. Van Tsunoda ontbreekt ditmaal ieder spoor. De Japanner kan al na één sessie douchen, net als Lewis Hamilton overigens, die een gitzwart weekend beleeft in de woestijn. Antonelli is vijfde, voor Isack Hadjar, Carlos Sainz en Alonso. Leclerc is de beste Ferrari met een tiende plaats achter Pierre Gasly, die de sprintrace als een testsessie had gebruikt.

Bij de start snoept Verstappen Norris meteen de tweede plaats af, terwijl Russell buiten beeld helemaal naar de zevende plaats afzakt. In de middenmoot is de op de zachte banden gestarte Nico Hülkenberg op oorlogspad. In het begin van de tweede ronde gaat hij zonder DRS voorbij Leclerc in de eerste bocht en daarna maakt hij jacht op Gasly. In de zevende ronde probeert hij de Alpine in de eerste bocht buitenom voorbij te rijden. Gasly geeft geen duimbreed toe en hoekt de Sauber lomp van de baan. De Duitser ligt er meteen uit, terwijl de Fransman met een lekke linker voorband naar de pits strompelt.

Vanwege het ongeluk rukt de safetycar uit en dus halen de teams de rekenmachines tevoorschijn. Vanwege de hoge bandenslijtage had Pirelli namelijk voorgeschreven dat de coureurs niet meer dan 25 rondjes op een set banden mochten afleggen. Het betekende dat iedereen (minimaal) twee keer zijn banden moest laten verwisselen. Aangezien de race 57 ronden duurt, is het in de zevende ronde dus precies mogelijk om een van die bandenwissels tijdens de neutralisatie te maken, dus is het spitsuur in de pits.

De enige coureurs die niet zijn gestopt, zijn de twee McLarens (en Esteban Ocon, maar die komt even later alsnog binnen voor nieuwe banden en om een tijdstraf voor een valse start uit te zitten). Bij de herstart proberen ze er meteen bij de rest van het veld vandoor te spuiten. Op hun ietwat versleten banden pushen ze als een malle en weten ze wat bij de behoedzaam rijdende Verstappen vandaan te rijden, maar al snel stabiliseert het gat zich.

De McLarens rijden zo lang als toegestaan op hun eerste bandenset door. In ronde 24 stopt Piastri, een ronde later Norris. Ze blijven de op de zesde plaats rondrijdende Alonso net voor. Vervolgens gaan ze op hun nieuwe banden op jacht naar Antonelli, die in de chaos in de pitstraat zijn plek aan Sainz was kwijtgeraakt. De Mercedes-coureur ligt te slapen als Piastri van grote afstand de aanval inzet en laat de deur wagenwijd openstaan. Piastri profiteert en neemt de vierde plaats over, waarna hij jacht maakt op Sainz, die zowaar een kleine voorsprong had opgebouwd.

Piastri rijdt het gat naar Sainz gauw dicht. Inhalen is een heel ander verhaal op het bochtige circuit, maar als het hele veld in ronde 32 nieuwe banden haalt, gaat hij weer aan de leiding. Norris is dan al op een behoorlijke achterstand gereden en hij is zichzelf niet van dienst door bijna de controle over zijn McLaren te verliezen. Op zijn nieuwe harde banden rijdt Verstappen het gat naar de klassementsleider gauw dicht. Inhalen blijkt wederom niet zo makkelijk, maar gelukkig voor de Nederlander moet de Brit nog naar de pits.

Op driekwart van de raceafstand duikt Piastri voor de tweede keer de pits in. Hij hervat de race pal voor Sainz als derde. Norris wordt even later voor de neus van Verstappen weggehaald. Hij valt terug tot de vijfde plaats achter Sainz en Antonelli.

In het vervolg zet Piastri alles op alles om het gat naar Verstappen dicht te rijden, terwijl Norris al gauw op de staart van Antonelli zit. Inhalen is een ander verhaal en dus moet Norris lijdzaam toezien hoe het podium hem langzaam door de vingers glipt. Pas vlak voor tijd neemt hij de vierde plek over als Antonelli een fout maakt. Sainz blijft echter buiten bereik, waardoor de Spanjaard voor de tweede keer in 2025 naar het podium mag.

De winnaar is echter Verstappen, die aan de meet een kleine 8 seconden overhoudt op een volledig ontgoochelde Piastri, die een van zijn beste weekenden van het seizoen kende, maar desondanks naar de derde plaats in het kampioenschap zakte. Norris houdt door zijn matige vierde plaats nog maar 12 punten voorsprong op Verstappen over. Hij weet dat het over een week in Abu Dhabi nog absoluut geen gelopen race is.

Best of the rest wordt overigens Russell, nadat Alonso tegen het eind van de race gespind was en Hadjar in de slotfase lekreed. Meer was niet mogelijk na de slechte start en het tijdsverlies in de pits. Alonso wordt nog wel zevende, voor Leclerc, Liam Lawson en Tsunoda. Buiten de punten eindigen de steeds fletser rijdende Alexander Albon en Hamilton, die ongetwijfeld blij zal zijn dat het seizoen er over een week weer op zit. Gabriel Bortoleto is de laatste coureur in de lead lap en net als in de sprintrace eindigen de Alpines van Franco Colapinto en Pierre Gasly achteraan, met pechvogel Ocon er nog tussen. Diens teamgenoot Oliver Bearman was de tweede uitvaller van de race na een volkomen verprutste pitstop, terwijl Lance Stroll en de ongelukkige Hadjar kort voor tijd eveneens opgaven.

McLaren gokt verkeerd in Las Vegas

Het balletje is in Las Vegas op paars en niet op oranje uitgekomen. Max Verstappen won de avondrace voor klassementsleider Lando Norris, die naderhand gediskwalificeerd werd, net als teamgenoot Oscar Piastri overigens, waardoor George Russell en Kimi Antonelli naar de tweede en derde plaats doorschoven.

Het regent pijpenstelen op vrijdagavond op het toch al glibberige Las Vegas Strip Circuit als de kwalificatie op het programma staat. Waar Lewis Hamilton het presteert om voor het eerst in zijn lange carrière de langzaamste tijd van allemaal te rijden, zet Lando Norris zijn McLaren trots op pole. Max Verstappen is bekeken tweede, voor de opgeleefde Carlos Sainz. George Russell moet vanwege een probleem met de stuurbekrachtiging genoegen nemen met de vierde plaats, maar hij blijft de kwakkelende Oscar Piastri wel voor. Daarachter wordt Fernando Alonso gemangeld door de Racing Bulls van Liam Lawson en Isack Hadjar, terwijl Charles Leclerc de snelste Ferrari is met een negende tijd.

Een dag later is het gewoon droog in de woestijn. Dat de baan ook in droge omstandigheden spekglad is, merken de coureurs al heel snel. Norris komt niet heel goed van zijn plek en rijdt Verstappen op een agressieve manier klem. De Nederlander moet van zijn gas, maar lacht zich momenten later de ballen uit de overall als Norris de eerste bocht mist. Hij ziet Verstappen langszij komen en schrikt daar zo van dat hij van het gas gaat, waardoor Russell hem zelfs naar de derde plek terugverwijst.

In de middenmoot is de pleuris dan al uitgebroken. Gabriel Bortoleto remt veel te laat voor de eerste bocht en kegelt zichzelf en Lance Stroll uit de race. Ondertussen is Lawson bij de schermutselingen een deel van zijn voorvleugel kwijtgeraakt. Om de een of andere reden wordt de race niet meteen geneutraliseerd en loopt er een half dozijn marshalls op de uitloopstrook als het veld aan zijn tweede omloop is begonnen. Pas nadat Lawsons voorvleugel het helemaal begeeft, wordt de virtuele safetycar ingezet.

De vanuit de pits gestarte Yuki Tsunoda is dan om de een of andere reden al naar de pits geweest. Tijdens de neutralisatie duikt Lawson noodgedwongen de pits in, waarmee hij het voorbeeld volgt van Kimi Antonelli en Pierre Gasly. Na de hervatting mogen ze het gat naar de staart van het veld proberen dicht te rijden.

Vooraan probeert Russell Verstappen meteen onder druk te zetten. Hij komt in het DRS-bereik van Verstappen, maar zonder echt bedreigend te worden. Al snel hebben de mediums onder de Mercedes hun beste tijd wel gehad en moet hij Verstappen laten gaan. In de achtergrond komt Norris, die het in de openingsfase rustig aan had gedaan, opzetten.

Piastri zit op zijn beurt klem achter Sainz en Hadjar en heeft de strijdlustige Leclerc op zijn staart. Als hij zich vergaloppeert, gaat Leclerc hem voorbij, om kort daarna ook Hadjar in te rekenen. Heel wat minder vergaat het Hamilton, die eenzelfde fout als Piastri maakt en meteen Alexander Albon op zijn dak krijgt. De Britse Thai maakt dezelfde fout als Hamilton twee weken eerder door sullig zijn voorvleugel op de Ferrari kapot te rijden. Hij moet meteen de pits in voor een nieuw exemplaar, waarna hij de pitstraat nog vaak genoeg krijgt te zien.

Door het ongeluk rukt de virtuele safetycar uit en krijgt Antonelli een tijdstraf voor een valse start. Kort daarna krijgt Albon eveneens een tijdstraf voor de botsing met Hamilton. Bortoleto’s tijdstraf wordt omgezet in een gridstraf, omdat de Braziliaan al uit de strijd ligt.

Piastri is scherp bij de herstart en gaat uit het niets voorbij Hadjar. Kort daarna beginnen de geplande bandenwissels. Alonso trapt af en daarna is het de beurt aan Russell om zijn mediums voor een set harde banden in te wisselen. Op zijn nieuwe banden laat hij de wereld nog niet meteen van zijn snelheid versteld staan, dus blijven Verstappen en Norris rustig nog een tijdje op hun oude banden doorrijden.

Norris komt bij zijn stop weer achter Russell de baan op. Als Verstappen halverwege de race nieuwe banden haalt, blijft hij Russell, ondanks een matige stop, net voor. De banden zijn nog niet op bedrijfstemperatuur en dus doet Russell er nog een schepje bovenop in de hoop de Red Bull te kunnen bedreigen. Daarmee maakt hij dezelfde fout als eerder in de race, want al gauw is het beste wel weer van zijn banden en komt hij onder druk te staan van Norris. Wanneer hij even aanzet, gaat de McLaren-coureur zijn landgenoot vrij makkelijk voorbij.

In het vervolg probeert Norris Verstappen binnen te hengelen, maar de Nederlander geeft geen krimp. Ronde na ronde verbeteren ze elkaars snelste rondetijden en rijden ze hard weg bij Russell. Achter hem is Antonelli door alle pitstops naar de vierde plaats opgerukt. Piastri, die Leclerc had geündercut, kan hem niet bedreigen. De Australiër weet dat hij de Italiaan vanwege diens tijdstraf alleen maar hoeft te volgen om vierde te worden, terwijl Leclerc om dezelfde reden op de virtuele vijfde plek rondrijdt.

In de slotfase is alles anders als Norris opeens snelheid verliest. Anders dan in China is het geen lang rempedaal, maar juist een nijpend brandstoftekort waardoor hij vaart moet minderen. Verstappen wint zodoende met een straatlengte voorsprong, terwijl Norris Russell nog net voorblijft.

Antonelli verricht een klein wonder door op zijn oude banden het gat naar Russell bijna volledig dicht te rijden. Hij weet daarbij zelfs Leclerc te lossen, waardoor hij alleen zijn plek aan Piastri verliest. Sainz wordt bekeken zevende, terwijl Hadjar eenzaam achtste wordt.

Hamilton verliest Nico Hülkenberg in de tweede helft van de race uit het oog en legt beslag op het laatste puntje. Hij eindigt niet eens heel ver voor de Hazen van Esteban Ocon en Oliver Bearman. De achteruitrijdende Alonso wordt dertiende, voor de wederom volledig onzichtbare Tsunoda, die door vreemd gegoochel met banden nog verder achterop was geraakt dan nodig. Hij finisht nog wel voor de Alpines van Gasly en Franco Colapinto, met tussen hen in Lawson.

Een paar uur na de race is opeens weer alles anders als Norris wordt gediskwalificeerd. Had hij meer brandstof verbruikt dan was toegestaan? Nee, de houten plank onder zijn auto was te veel afgesleten, iets wat Hamilton dit jaar in China (en Leclerc waarschijnlijk ook als zijn auto niet te licht was geweest) en Hülkenberg in Bahrein al waren overkomen. Vanwege de papaya rules wordt ook Piastri gediskwalificeerd (zijn plank was zelfs nog verder afgesleten, vermoedelijk omdat niemand tegen hem had gezegd dat hij vaart moest minderen). Het betekent dat Russell naar de tweede plek doorschuift en Antonelli naar de derde. Ook scoren beide Hazen zodoende punten.

De grootste winnaar is echter Verstappen, die op gelijke hoogte met Piastri komt en nog maar 24 punten achter Norris staat. De auto is snel en met McLaren dat steeds op de verkeerde momenten risico blijft nemen, kan er in de laatste twee races (plus sprintrace) nog veel gebeuren. Wie had drie maanden geleden kunnen denken dat het nog zo spannend zou worden?

Barre tijden voor BSG

BSG heeft wat ongelukkig verloren van Max Euwe 2. In de drukke Euwezaal wonnen de bezoekers met het kleinst mogelijke verschil, nadat BSG er lange tijd nog met de zege vandoor leek te gaan.

Vorig jaar trof BSG zowel het eerste als tweede team van Max Euwe. Nadat het eerste team in Enschede vrij overtuigend werd verslagen, bood het tweede in Bussum veel meer weerstand. Laat dit jaar nou net het tweede team in dezelfde klasse als BSG spelen. Een ongelukkige loting voor BSG? Misschien niet, want het eerste van Max Euwe staat aan kop in hun klasse!

De bezoekers hadden wat reserves moeten doorschuiven naar hun tweede. Grappig genoeg leverde dat aan twee borden dezelfde tegenstanders op als vorig jaar, zij het met verwisselde kleuren. Aan het tweede bord trof Ton wederom Hans Plasman, terwijl ik twee borden verderop wederom tegen de naar het tweede team gedegradeerde Raoul van de Oudeweetering mocht.

De wedstrijd begon nog goed voor BSG. Aan het derde bord kreeg Henk 1.b3 voor zijn kiezen, maar daar wist hij wel raad mee. Al gauw had hij de jeugdige Amin Shakya materiaal afhandig gemaakt en kreeg hij een hand. Heel lang hield die voorsprong geen stand. Het is weer de tijd van het jaar waarin Ton kwistig met cadeaus strooit (zo kreeg iedereen na afloop een aantal boeken), maar op het bord besloot hij zelf een pion mee te graaien. Hij moest het meteen bezuren, want nadat zijn koning op f2 moest schuilen, offerde Plasman op d4 dat vanwege de slechte positie van de koning niet kon worden aangenomen. Er ging ergens materiaal verloren en dus verloor Ton een jaar nadat Mark zijn rating had gejinxt.

Mark verloor wederom, ditmaal van Luc Compagnie. In een Caro-Kann kreeg hij al gauw een dubbelpion, maar waar die dubbelpion soms zowel in defensief als offensief opzicht goed werk doet, was het hier gewoon een positionele handicap en werd hij vrij soepeltjes weggeschoven. Ook teamleider Timon moest weer in het stof bijten. Tegen Jasper de Jong leek hij aan het laatste bord een leuke stelling te hebben, maar uiteindelijk was het resultaat hetzelfde als in de eerdere drie partijen dit seizoen.

Tot overmaat van ramp liet Ewoud aan het hoogste bord een goede stelling in remise verzanden tegen ‘dud’ Thomas van Veelen en daarmee stonden de bezoekers al op matchpoint. Gelukkig waren er nog drie goede stellingen over, dus kon BSG nog winnen.

Als eerste won Judit. Zoals vaak stond ze na de opening wat onder druk, maar in tegenstelling tot de rest van het team beschikt ze over een jaloersmakend uithoudingsvermogen. Zou dat de reden zijn dat vrouwen langer leven dan mannen? Ton Ellenbroek raakte langzaam maar zeker de draad kwijt en kon toen met zijn plasje naar de dokter.

Zelf deed ik ook verwoede pogingen om Van de Oudeweetering, net als vorig jaar, pootje te haken. Maar wat was hij taai! Ondanks een manmeersituatie en het publiek als twaalfde man wist ik het net niet te vinden. Een oude voetbalwijsheid zegt dan dat de bal in het andere doel belandde en zo geschiedde.

Daarmee speelde Rein alleen nog maar om de eer tegen Maarten Vinke. Het was de partij die eigenlijk als eerste klaar had moeten zijn, maar na een volkomen mislukte opening wist de zwartspeler nog een belabberd eindspel te bereiken. Net nadat de bezoekers de punten in de tas hadden, gaf ook hij zich maar over.

Door de zege gaat Max Euwe 2 BSG voorbij op de ranglijst. Doordat En Passant nog dikker verloor (van Meppel), blijft BSG vijfde. Wel mag het over drie weken op bezoek bij Assen, dat door het verlies van LOS bij SOPSWEPS nu de trotse koploper is. In de vorm waarin BSG momenteel verkeert, zullen ze hoogstwaarschijnlijk ook als koploper de winterstop in gaan. Voor BSG dreigt daarentegen een gevecht met de rode streep.

BSG (2148) – SG Max Euwe 2 (2093) 3½-4½
1. Ewoud de Groote (2224) – Thomas van Veelen (2136) ½-½
2. Ton van der Heijden (2225) – Hans Plasman (2123) 0-1
3. Henk van der Poel (2201) – Amin Shakya (1993) 1-0
4. Jesper de Groote (2196) – Raoul van de Oudeweetering (2158) 0-1
5. Judit Clopés Llahi (2178) – Ton Ellenbroek (2056) 1-0
6. Rein Brouwer (2152) – Maarten Vinke (2126) 1-0
7. Mark Grondsma (2087) – Luc Compagnie (2057) 0-1
8. Timon Brouwer (1921) – Jasper de Jong (2092) 0-1

Om dit verslag op een positieve noot te eindigen: de andere twee teams van BSG haalden wel punten binnen. Het tweede speelde gelijk tegen HSG, terwijl het derde een broodnodige overwinning behaalde op Caïssa 5.

Slecht, slechter, subliem

Lando Norris heeft in Brazilië een megaslag geslagen in de titelstrijd. De olijke Brit won zowel de sprint- als de hoofdrace, terwijl teamgenoot Oscar Piastri niet verder kwam dan een vijfde plaats. Max Verstappen hield de schade beperkt met een vierde plaats in de sprintrace en een derde in de hoofdrace.

In Mexico nam Lando Norris het momentum over van Max Verstappen, die heel sterk uit de zomerstop was gekomen. In Brazilië gaat hij op dezelfde voet verder, terwijl Verstappen al vanaf de aftrap moeilijkheden ondervindt. In de ene trainingssessie voor de sprintkwalificatie weet hij geen geweldige afstelling voor zijn Red Bull te vinden. Verder dan een zesde tijd komt hij niet, terwijl Norris de pole pakt en Oscar Piastri derde is. De Australiër wordt gesandwicht door de Mercedes van Kimi Antonelli en George Russell. De verrassende nummer 5 is Fernando Alonso.

Als de sprintrace een dag later op een vochtige baan van start gaat, steekt Verstappen Alonso meteen voorbij. In de eerste vijf ronden weten de coureurs met succes de verraderlijke omstandigheden op Interlagos te trotseren, maar dan gaat het opeens helemaal mis als Piastri bij het uitkomen van bocht 3 in de muur vliegt. Vervolgens doen Nico Hülkenberg en Franco Colapinto hetzelfde en wordt de race afgebroken. Wonder boven wonder kan Hülkenberg nog verder en kan hij achteraan aansluiten als de race wordt herstart.

Bij de herstart krijgt Verstappen Alonso weer op zijn dak. Nadat hij de aanval ternauwernood heeft afgeslagen, rijdt hij hard weg bij de Spanjaard, die de Ferrari’s van Charles Leclerc en de slecht gekwalificeerde Lewis Hamilton op zijn dak krijgt. Hij houdt lange tijd dapper stand, maar tegen het eind van de race moet hij toch buigen. Vooraan komt Norris, die bij de hervatting naar de zachte banden was gewisseld, steeds meer onder druk van Antonelli te staan.

Uiteindelijk trekt hij de overwinning toch over de streep, ook omdat Gabriel Bortoleto bij het ingaan van de laatste ronde de macht over het stuur verliest en met een noodgang de vangrails in verdwijnt als hij Alexander Albon wil inhalen. De Britse Thai heeft een stuk voorvleugel onder zijn auto en valt naar de laatste plaats terug, terwijl de koplopers het vanwege de gele vlaggen rustig aan moeten doen op het laatste rechte stuk. Norris wint voor de Mercedes van Antonelli en Russell, terwijl Verstappen vierde wordt.

Niet tevreden over de sprintrace besluit Red Bull het in de kwalificatie voor de hoofdrace over een andere boeg te gooien. Met een sterk gewijzigde afstelling hoopt Verstappen nu wel om de pole mee te strijden, maar hij komt bedrogen uit. De auto ligt als een dweil op de weg, waardoor de Nederlander niet verder komt dan een zestiende tijd. Norris domineert op zijn beurt in alle sessies en eist weer de pole op, wederom voor Antonelli. Leclerc zit er ditmaal beter bij met een derde plek voor Piastri. Russell wordt op zijn beurt gesandwicht door de Racing Bulls van Isack Hadjar en Liam Lawson.

Voor de race besluit Red Bull opnieuw de afstelling van Verstappens bolide onder handen te nemen. Tevens laat hij een nieuwe motor installeren, waardoor hij vanuit de pitstraat aan de race moet deelnemen, net als de pal achter hem gekwalificeerde Esteban Ocon. Het betekent dat Colapinto en Yuki Tsunoda in de andere Red Bull een startrij opschuiven, net als Bortoleto, die door zijn crash in de kwalificatie niet in actie kon komen.

De hoofdrace voor Bortoleto begint zoals zijn sprintrace geëindigd was, want als hij Lance Stroll in de openingsronde buitenom probeert in te halen, eindigt hij in de baanafzetting. Nog voordat de safetycar op de baan op komt, rijdt Hamilton op start/finish knullig zijn voorvleugel aan puin op Colapinto, waardoor hij naar de pits moet. Tsunoda besluit om de een of andere reden hetzelfde te doen.

Bij de herstart spuit Norris ervandoor, terwijl Antonelli zowel Leclerc als Piastri langszij ziet komen. De Australiër stuift met blokkerende wielen de eerste bocht in en kleunt vol op Antonelli, die hem maar weinig ruimte geeft. De Mercedes krijgt een oplawaai en spint tegen Leclerc aan. Daarbij breekt de linker voorwielophanging van de Ferrari en dus moet de Monegask zijn gebutste bolide langs de kant van de baan parkeren, waarna de virtuele safetycar uitrukt.

De neutralisatie is een geluk voor een ongeluk voor Verstappen, die een lekke band blijkt te hebben. Hij wisselt zonder al te grote tijdsverliezen zijn harde banden in voor een set mediums. Op de gele banden rijdt hij na de hervatting meteen de snelste raceronde. Al snel heeft hij de staart van het veld bijgehaald, met daarin ook Hamilton. Hij krijgt de enig overgebleven Ferrari vrij eenvoudig te pakken, waarna Hamilton al gauw zijn harde banden inwisselt in de ijdele hoop op de mediums een beter tempo te rijden.

Verstappen werkt zich vervolgens geduldig door de achterhoede heen. Hij krijgt nog wat plekjes cadeau als de coureurs in de subtop vroeg hun zachte banden in komen wisselen voor de superieur geachte mediums. Vervolgens wordt Piastri op de bon geslingerd voor het veroorzaken van het ongeluk bij de herstart. De Australiër krijgt een tijdstraf van tien seconden en daarmee komt zijn tweede plaats op de tocht te staan.

Vooraan is de op zachte banden vertrokken Antonelli de eerste coureur die naar de pits gaat, waardoor Verstappen alweer vierde is. Door Norris’ pitstop ligt hij zelfs even derde, maar op nieuwe banden gaat de McLaren hem vrij eenvoudig weer voorbij. Vervolgens stoppen Russel en Verstappen. McLaren laat Piastri nog heel lang op zijn mediums doorrijden. Halverwege de race duikt hij de pits in om zijn straf uit te zitten en om een set zachte banden om te laten leggen. Hij hervat de race pas als zevende.

Op zijn nieuwere banden gaat hij gauw voorbij Lawson, waarna hij de vijfde plek in handen krijgt als de subliem rijdende Oliver Bearman zijn tweede pitstop van de middag maakt. Het gat naar de voor hem liggende Russell en Verstappen krijgt hij niet dichtgereden. Samen jagen de twee Antonelli op, die de prijs betaalt voor zijn vroege bandenwissel en aftrapt voor de tweede serie pitstops in de kopgroep. Teamgenoot Russell duikt kort daarna de pits in om zijn zachte banden weer voor de mediums te vervangen. Als Norris even later hetzelfde doet, ligt Verstappen aan de leiding.

De vreugde is van korte duur, want nadat Piastri zijn tweede pitstop van de middag maakt, haalt Red Bull Verstappen ook nog een keer de pits in. Hij krijgt een set zachte banden mee en blijft Piastri voor, waarna hij jacht maakt op de twee Mercedes.

Het gat naar Russell rijdt hij vrij eenvoudig dicht. Als hij eenmaal DRS heeft, gaat Russell gauw voor de bijl. Antonelli blijkt een hardere noot om te kraken. Rondenlang heeft Verstappen DRS, maar de Italiaan is niet van plan mee te werken, ondanks dat hij zich hier en daar een foutje permitteert. Achter hen heeft Russell Piastri op zijn dak gekregen.

De Mercedes halen het uiteindelijk net. Achter de onbedreigde winnaar Norris wordt Antonelli knap tweede, voor Verstappen, die in de hoofdrace eindelijk een snaarstrak afgestelde bolide had en de schade zowaar nog beperkt had gehouden. Piastri wordt achter Russell vijfde en loopt weer averij in het kampioenschap op.

Best of the rest is de eenzame Bearman, terwijl Lawson met een hele sliert auto’s op zijn staart zevende wordt. Bij het sluiten van de markt weet Hadjar Hülkenberg te verschalken, waardoor hij pal achter zijn teamgenoot als achtste over de streep komt. Het laatste puntje gaat naar Pierre Gasly voor het geplaagde Alpine.

Net buiten de punten eindigt Albon, die nog wel het genoegen smaakt de snelste raceronde te rijden. De vanuit de pits gestarte Ocon wordt twaalfde, voor Carlos Sainz in de andere Williams. De achteruitrijdende Alonso wordt teleurstellend veertiende voor Colapinto en teamgenoot Stroll. Tsunoda wordt zeventiende en laatste na een race vol tijdstraffen, maar eindigt nog wel in de lead lap. Naast Bortoleto en Leclerc zag ook Hamilton de finishvlag niet omdat zijn auto toch te veel schade had opgelopen.

Door zijn overwinningen breidt Norris zijn voorsprong op Piastri uit naar 24 punten. Verstappen volgt op nog eens 25 punten en weet dat hij een wonder nodig heeft om kampioen te worden. Over 2 weken mogen ze in Las Vegas weer vol aan de bak om Norris het vuur aan de schenen te leggen.

Het kan dus wel

De D66 die de verkiezingen wint, wie had dat gedacht? Inmiddels heeft Nederland alweer een week aan kunnen wennen aan het idee dat Rob Jetten waarschijnlijk de nieuwe premier wordt van een sterk verdeeld Nederland.

Het was deze eeuw nog niet voorgekomen dat een linkse partij in Nederland de Tweede Kamerverkiezingen won. De PvdA kwam dichtbij in 2003, 2010 en 2012, maar kwam steeds net tekort en werd in 2017 keihard afgestraft voor het meewerken aan het afbraakbeleid van Rutte II. Vanaf dat moment ging het met de linkse partijen bergafwaarts. 2 jaar geleden haalden ze samen niet meer dan 47 zetels, een score die de PvdA in de jaren ’80 in haar eentje al haalde. Veel meer dan wolk kleine linkse partijen bleef er niet meer van over. Dat veranderde allemaal op 29 oktober, toen de D66 de grootste partij werd.

De score van de D66 was opmerkelijk te noemen, omdat de partij 2 jaar geleden flinke klappen had gekregen en er tot aan de campagne van herstel nauwelijks sprake was. Doordat Geert Wilders afzegde, mocht Rob Jetten te elfder ure opdraven bij het eerste verkiezingsdebat en dat deed hij met verve. Zijn optimistische toon sloeg aan en plotseling kreeg de D66 de wind vol in de zeilen. De stijging in de peilingen maakte zijn partij aantrekkelijker voor strategische stemmers, waar de D66 in het stemhokje de vruchten van plukte.

Desondanks haalde de D66 maar een kleine 30.000 stemmen meer dan de PVV, die de tweede partij bleef, ondanks dat ze in het jaar dat ze aan de macht waren helemaal niks bereikt hadden, behalve dan dat ze het kabinet hadden opgeblazen. Geert Wilders kon de Nederlandse Sabotageclub daarvan nog met succes de schuld geven. De partij, die pas twee jaar geleden werd opgericht door Pieter Omtzigt en toen meteen rond de 30 zetels werd gepeild, kreeg onder leiding van Eddy van Hijum zelfs nog minder stemmen dan BIJ1 en haalde geen enkele zetel. Het hooi is op en de koe is dood. Dat het uit de Kamer verdwijnen niet meteen niet de doodsteek voor de partij hoeft te betekenen, bewees 50PLUS, dat 2 zetels wist te bemachtigen nadat het in 2023 de kiesdrempel niet had gehaald.

Het verval van de PVV leek vooral door de raadselachtige campagnetactiek te komen. Net als in 2017 koos Wilders voor onzichtbaarheid en die tactiek legde hem duidelijk windeieren. Wat waarschijnlijk ook meespeelde, is dat de VVD de eenmanspartij ditmaal wel als coalitiepartner uitsloot. Na een tamelijk desastreus begin van de campagne wist Dilan Yeşilgöz er nog een sterke eindsprint uit te persen en dat is knap te noemen. Meestal wordt de toon al vroeg in de campagne gezet en is het bijna onmogelijk om uit de negatieve spiraal te komen, zie Wouter Bos in 2006, of Emile Roemer in 2012. Dat de liberalen maar 2 zetels hoefden in te leveren werd met groot gejuich ontvangen.

Geen gejuich was er bij GroenLinks/PvdA, dat het als de grootste oppositiepartij van een impopulair kabinet voor elkaar kreeg om zetels te verliezen. Ook een prestatie. Het idee van de op handen zijnde fusie was dat de partij massaal strategische stemmen van andere linkse kiezers zou opzuigen, waardoor Frans Timmermans het torentje in zou gaan (1 + 1 = 3). Het pakte anders uit, want door de opmars van de D66 verloor de fusiepartij zelf een heleboel strategische stemmen. Ongeveer 1 op de 5 GroenLinks/PvdA-kiezers besloot op het laatste moment op de D66 te stemmen. Dat kostte de combinatie zo’n 5 zetels, waardoor het op 20 zetels bleef steken en Timmermans meteen zijn biezen pakte. Inmiddels lijkt het resultaat van de fusie vooral dat de PvdA zichzelf heeft opgeheven (1 + 1 = 1).

Henri Bontenbal kan meepraten over eigen doelpunten. Nadat hij er eigenhandig voor had gezorgd dat het CDA weer kleur op de wangen kreeg na de desastreus verlopen verkiezingen van 2 jaar geleden, verloor hij in de campagne wat van zijn glans. Als leider van een middenpartij moest hij oppassen niet te veel de linkse of rechtse kiezers voor het hoofd te stoten. Dat leek redelijk te lukken, totdat hij een ondoordachte uitspraak deed over homoseksuele leerlingen op religieuze scholen. Weg torentje. Toch overheerste de tevredenheid, omdat het CDA van 5 naar 18 zetels steeg, waarmee het de kleinste grote partij werd. Bovendien lijkt de partij onmisbaar in een nieuwe coalitie.

Eveneens een goede comeback maakte Ja21, dat 2 jaar geleden bijna was weggevaagd, om nu met 9 zetels terug te komen. Dat succes lijkt in ieder geval voor een deel te kunnen worden toegeschreven aan de overstap van PVV-staatssecretaris Ingrid Coenradie. De partij van Joost Eerdmans lijkt bovendien kandidaat voor regeringsdeelname nu de VVD GroenLinks/PvdA heeft uitgesloten. In het spoor van Ja21 ging Forum voor Democratie mee, waar Тьерри Боде een stapje terug deed om ruimte te maken voor Лидевей Де Фос. Het ene dier voor het andere dus, maar het had wel succes, want de partij steeg van 3 naar 7 zetels.

De BBB levert in en komt op 4 zetels uit, waarmee het net iets groter is dan de andere nichepartijen, zoals DENK, dat precies hetzelfde deel van de stemmen binnenharkte als 2 jaar geleden, en de SGP. Ouwehands Dierenpark bleef eveneens op 3 zetels steken, ondanks weer een ingenieuze zelfvernietiging voor de verkiezingen. Ditmaal besloot een aantal leden zich af te splitsen en de partij Vrede voor Dieren op te richten. De andere VVD behaalde geen zetel. Samen haalden de Partij voor de Dieren en VvD evenveel stemmen als de PvdD in 2023.

De ChristenUnie bleef onder leiding van Mirjam Bikker ook stabiel op 3 zetels, terwijl de SP weer opnieuw een verkiezingsnederlaag leed. De partij van Jimmy Dijk werd bijna helemaal leeggetrokken door de D66, en mocht nog van geluk spreken dat het de laatste restzetel kreeg. Hetzelfde overkwam Volt, dat opnieuw een zetel inleverde, waardoor “kleine jongen” Laurens Dassen binnenkort in zijn eentje de enige echte Europese partij in Nederland mag vertegenwoordigen.

De onderstaande grafiek geeft het verloop van de peilingen tussen de Tweede Kamerverkiezingen van 2023 en 2025 weer. Hiervoor heb ik de peilingen van Maurice de Hond gebruikt, omdat die redelijk accuraat bleken en ook geen last hadden van de vreemde en onverklaarbare verschuivingen bij de peilingen die steeds in de media opdoken.

Peilingen tussen de Tweede Kamerverkiezingen van 2023 en 2025 per maand. Per maand is steeds de peiling rond de 20e van de maand weergegeven (indien beschikbaar). Bron: Wikipedia.

Te zien is hoe de aanhang van NSC geleidelijk aan is weggesmolten, terwijl in dezelfde periode de aanhang van het CDA groeide. Verder is te zien dat de VVD het direct na de verkiezingen heel slecht deed en dat deze virtuele zetels vooral naar de PVV gingen, dat begin 2024 rond de 50 zetels werd gepeild. Inmiddels is de PVV ten opzichte van dat hoogtepunt gehalveerd. Een deel van de kiezers stapte over naar de VVD, een ander deel naar Ja21 en FvD. Aan de linkerkant van het spectrum is goed te zien hoe de D66 de andere linkse partijen heeft opgegeten. Al met al groeide links iets ten koste van de middenpartijen (het CDA haalde minder stemmen dan NSC 2 jaar geleden), terwijl (nationalistisch) rechts stabiel bleef.

In ieder geval lijkt het erop dat Nederland voor het eerst een homoseksuele premier krijgt, iets wat in 2002 eventueel had kunnen gebeuren. Onduidelijk is nog welk kabinet Rob Jetten mag leiden. Doordat de VVD GroenLinks/PvdA heel fanatiek uitsluit, lijkt hij veroordeeld te zijn tot Ja21, een partij die ideologisch bijna de volledige tegenpool is van de D66. Het betekent ook dat de D66 als progressieve partij in een kabinet met alleen maar conservatieve partijen zit, waardoor ze hun idealen waarschijnlijk maar nauwelijks kunnen verwezenlijken, wat niet heel aanlokkelijk is. Bovendien heeft die regering geen meerderheid in de Tweede Kamer, om maar te zwijgen over de Eerste Kamer.

De tijd zal moeten leren of de VVD haar blokkade opgeeft, zodat er een kabinet kan worden gevormd met 4 van de 5 grote partijen. Zou het anders niet een idee zijn om een minderheidskabinet zonder de VVD te hebben? De liberalen zijn al ruim 15 jaar onafgebroken aan de macht geweest, maar om nou te zeggen dat ze het land er beter op hebben gemaakt… niet echt. In ieder geval zal Wouter Koolmees binnenkort blaren op zijn tong hebben, hetzij van het praten, hetzij van te hete koffie, in de hoop de neuzen van voldoende fractievoorzitters dezelfde kant op te laten wijzen. Zou hij de oorzaak van de blokkades op het spoor zijn, of is hij nog niks wijzer? Het lijkt nog een hele klus, maar hij mag zich laten leiden door de campagneleus van zijn eigen partij. Het kan wél.

Familieschaak in Bunschoten

BSG heeft in de derde ronde van de KNSB-competitie opnieuw een uitwedstrijd met het kleinst mogelijke verschil gewonnen. Ditmaal was En Passant in Bunschoten het slachtoffer.

Traditioneel is En Passant een lastige tegenstander voor BSG. Anderhalf jaar geleden kwam BSG niet verder dan een gelijkspel, ondanks dat de gastheren destijds al gedegradeerd waren en BSG voor het kampioenschap vocht. Dit seizoen was En Passant bij de rentree in de tweede klasse met twee zeges begonnen en tussendoor had BSG ook nog het kampioenschap in de SOS-competitie aan de Bunschotenaren verspeeld. BSG was dus gewaarschuwd en een gewaarschuwd team telt voor twee.

De wedstrijd draaide uit op een gevecht tussen de twee Vedders en de twee Reichardts (er zijn er nog meer, maar slechts twee van de vier waren ditmaal van de partij) aan de ene kant en de twee Brouwers en de twee De Grootjes aan de andere kant. De voor BSG belangrijke vraag was waar de Vedders zouden zitten. Aan de middelste borden, zo bleek, wat betekende dat BSG aan de hoogste borden het verschil moest maken.

Het eerste klaar was het laatste bord, waar Johannes Kossen en Rein een slaapverwekkende partij op de mat legden. Net op het moment dat Rein beter kwam te staan, accepteerde hij vreemd genoeg wits remiseaanbod.

De andere partijen waren interessanter en omdat ze op liveborden werden gespeeld, kan ik voor de verandering wat interessante momenten uitlichten. Wie er als eerste klaar was, weet ik niet, dus zal ik de borden maar aflopen.

Aan het eerste bord was Judit gezet. Net als een half jaar geleden in die SOS-wedstrijd, mocht ze tegen Robin Reichardt, maar dan met verwisselde kleuren. Het resultaat was hetzelfde, maar waar ze in mei de enige van het team was die won, was ze dat nu zeker niet! Al gauw kwam er een stelling met ongelijke lopers op het bord, waarin ze steeds beter kwam te staan. Vooral de volgende manoeuvre vond ik mooi:

Judit – Robin Reichardt, stelling na 16…Lg6

Hier activeerde Judit haar toren met 17.Ta5! f5 18.Td5. Zo, die zit. Na nog wat paardmanoeuvres ging het ding op f5 eraf, waarna zwart zijn paard ook meteen verloor. Op het eind verloor hij ook nog eens zijn dame door een familieschaakje. Dat ging dus soepeltjes.

Iets minder overtuigend was de overwinning van Ton op William van de Groep aan het bord ernaast. De witspeler had een erg ongelukkige hand in de partij, maar toch ging het pas echt mis nadat Ton contact had gemaakt met wits centrum.

William van de Groep – Ton, stelling na 17…f5

18.Pd5? was een slag in de lucht na 18…Df7. Wit vervolgde met het matige 19.Pf4?! g5 20.Pxh5 Dxh5 21.f4 Pf3+ 22.Kh1? fxe4 23.Dc4+ Kh8 24.Dxe4 Lxh3 en zwart won. Beter was 18.f4!? Pf7 19.e5!, met het idee de g-pion te offeren. Na 19…Pxg3 is 20.Pd5 wel goed, omdat de dame dan niet meer naar f7 kan.

Eveneens een makkelijke middag had Ewoud aan het derde bord tegen clubgenoot Sjoerd Drent. In een Aljechin draaide hij al gauw de duimschroeven aan.

Ewoud – Sjoerd Drent, stelling na 18.Pg5

Bijna al wits stukken zijn in de aanval, terwijl zwart bijna geen verdedigers heeft. De zwartspeler hoopte op de damevleugel nog wat tegenspel te organiseren en sloeg op a4: 18…bxa4. Ewoud sloeg na enig nadenken terug met de pion: 19.bxa4, maar de vraag is natuurlijk of 19.Dh5 niet meteen wint. Daar lijkt het wel op: 19…h6 20.Tg3 en zwart heeft een probleem. Slaan op g5 opent de h-lijn voor wits stukken en komt niet in aanmerking. Als zwart stoïcijns pionnen blijft pakken op de damevleugel met 20…axb3 volgt 21.Ph3! met niet alleen de dreiging op h6 te slaan, maar ook om op g7 te offeren als zwart die eerste dreiging uit de stelling haalt met 21…Kh7. 22.Txg7+ Kxg7 23.Lxh6+! Kh7 24.Lxf8+ herstelt het materiële evenwicht, waarna wits aanval onverminderd doorgaat. Ewouds zet was wel praktischer, want hij won in het vervolg zonder al te veel rekenwerk.

Timon had bijna de 4-0 aan de hoogste borden gemaakt tegen de oudste van de twee Vedders.

Richard Vedder – Timon, stelling na 10…g5

In plaats van het profylactische 11.Pd2 besloot wit tot de mysterieuze torenzet 11.Tb1? Timon reageerde natuurlijk met 11…g4 12.Ph4 Pb6! 13.Le2 gxh3 14.g3 en zwart heeft een aanval tegen wits koning, terwijl wit aan de andere kant nog niks voor elkaar heeft gekregen. Helaas besteedde Timon daarna veel bedenktijd aan een speculatief paardoffer en dat brak hem later op. Nadat hij zijn voordeel was kwijtgeraakt, bleef hij geforceerde zetten spelen en vocht hij zichzelf steeds harder naar een nederlaag. Zonde!

Hetzelfde kon gezegd worden over de partij van Henk. Spelend tegen zijn naamgenoot, de ouder ogende Vedder, had hij een plusje na de opening. Hij besloot zijn toren via de h-lijn te activeren en werd toen lelijk verrast door een gekke pionzet.

Henk – Henk Vedder, stelling na 15.Th3

Hier kwam 15…f5!? De pointe is dat zwart na 16.exf6 (en passant!) e5 een kwaliteit wint. Dat is niet het hele verhaal, want na 17.Dc4 Dxc4 18.Lxc4 Lxh3 19.fxg7 Thg8 20.gxh3 staat wit gewoon veel beter. Zwarts paard staat in een rare penning en zwart kan niet eens goed de g-pion elimineren: 20…Txg7 21.Lxh6 Tgd7 22.Lg5 kost een kwaliteit. Helaas deed Henk, die een slome dag leek te hebben, timide 16.De2?! en kwam na 16…Lc6 17.Ta3 Td7 18.Le3? Pxe3 19.Dxe3 Txd1+ 20.Kxd1 Td8+ 21.Td3? Txd3+ 22.cxd3 Db4 verloren te staan. Zwart wint een pion en de tegenaanval 23.Dg3 faalt op 23…Dxb2 en wit moet al iets tegen 24…La4+ en mat doen. Henk probeerde nog 23.Kc2, maar na 23…Dxh4 duurde de partij niet lang meer.

Zelf speelde ik tegen bijna-naamgenoot Jasper Reichardt een van mijn beste partijen van de laatste tijd. Goed de theorie gevolgd in de opening en daarna het juiste plan gevonden. Het cruciale moment was dit:

Jasper Reichardt – Jesper, stelling na 15.Lxe4

Wit heeft zojuist op e4 een stel paarden geruild. Ik was hier een beetje bang voor wits lopers. Ik wilde voorkomen dat wit zijn zwartveldige loper zou activeren, dus speelde ik 15…Pa5 16.Td1 c4! Die loper blijft voorlopig passief. Ik heb hier nog een tijd zitten kijken naar 17.d5 Pb3 18.d6?! Pxa1 19.dxc7 Pxc2 20.Td8, maar dat is onzin. Zwart heeft meerdere winsten, maar 20…Le6 is het overtuigendst. Wit kan niet en op b7 slaan en op c2. 21.Txa8 Txa8 22.Lxb7 Tc8! (niet gezien dat het zo sterk zou zijn) 23.Lxc8 Lxc8 wint dan gewoon. Het paard ontsnapt via a1 of e1. In plaats daarvan kwam 17.Tb1 Pb3 18.Ld5 Le6 19.Lxe6 Txe6 20.d5 Ta6!? Voorkomt dat wit zijn loper gaat activeren met a3-a4. Zwart heeft een goed paard tegen een slechte loper en staat beter. In de tijdnoodfase wist ik dit zonder echt brokken te maken in een punt om te zetten.

Aan de andere kant ging het helaas ook mis. Mark was tegen Gerben van Pel wat beter komen te staan en na zwarts volgende zet kwamen zijn stukken er geweldig uit.

Mark – Gerben van Pel, stelling na 17.dxe4

Wit dreigt het paard in te sluiten met 18.c3 en om dat te voorkomen kan zwart ruimte maken voor het paard met 17…b4 of 17…Pe7. In plaats daarvan creëerde hij een gat op d5 met 17…e5? Mark profiteerde meteen: 18.c3 Pe6 19.f5! Pc7 20.Pe3. Zwart stribbelde tegen met 20…Lh6 21.Td1 Pd4!? 22.Dd3 c4!?, maar na 23.Dd2! valt d6 uiteindelijk. Mark ging voor het eveneens veelbelovend ogende stukoffer 23.Pxc4?, maar dat was niet duidelijk na 23…bxc4 24.Dxc4+ d5! 25.exd5 Pxf5 en zwart staat een stuk tegen twee pionnen voor.

Mark – Gerben van Pel, vervolg

Daarmee was hij er nog niet, want er kwam 26.d6+ Pe6 27.d7. Dat zou toch genoeg moeten zijn? Nee! 27…Lxd7 kan gewoon! Hier bood de zwartspeler Mark wat te drinken aan, een duidelijk teken dat hij dacht dat hij het ergste achter de rug had. Helaas was dat maar al te waar, want na 28.Ta7 kwam 28…Dc8!, een ontpenning met tegenaanval op de dame. En passant wordt het paard op e6 nogmaals gedekt, zodat de loper op de volgende zet weggespeeld kan worden. Soms zit ook werkelijk waar alles tegen. Als toetje werd Marks koning midden op het bord matgezet.

Daarmee stokte de score voor BSG op 4½ punt en bleek die remise van Rein goud waard te zijn. Veel schoot BSG er overigens niet mee op, want het bleef vijfde, op een bordpunt van de gastheren en een half bordpunt van SOPSWEPS, dat met 5-3 van Assen verloor. Over drie weken speelt BSG weer thuis, dan tegen het tweede team van Max Euwe, dat vorig jaar ook maar nipt verslagen werd. Het zal dan druk worden in het Denksportcentrum, waar BSG 2 en 3 ook van de partij zullen zijn. Beide teams kregen in de derde ronde met 6½-1½ klop en zullen dus iets goed te maken hebben.

En Passant (2073) – BSG (2148) 3½-4½
1. Robin Reichardt (2029) – Judit Clopés Llahi (2178) 0-1
2. William van de Groep (1983) – Ton van der Heijden (2225) 0-1
3. Sjoerd Drent (1962) – Ewoud de Groote (2224) 0-1
4. Richard Vedder (2261) – Timon Brouwer (1921) 1-0
5. Henk Vedder (2361) – Henk van der Poel (2201) 1-0
6. Jasper Reichardt (1972) – Jesper de Groote (2196) 0-1
7. Gerben van Pel (2006) – Mark Grondsma (2087) 1-0
8. Johannes Kossen (2013) – Rein Brouwer (2152) ½-½