De race die Norris bijna zijn titel kostte

In Qatar baarde McLaren opzien door als enige team beide coureurs tijdens een neutralisatie op oude banden door te laten rijden, waar verder iedereen wel banden wisselde. Het was een strategische blunder die Piastri de race en Norris bijna het kampioenschap kostte. Hoe kon McLaren de bal als enige team finaal misslaan?

Vanwege de hoge bandenslijtage had Pirelli in Qatar de maximale gebruiksduur van de banden in de race aan banden gelegd. Slechts 25 ronden mochten coureurs op één set banden afleggen. Aangezien de race 57 ronden duurde, moesten de coureurs dus minimaal tweemaal hun banden wisselen. Net als in 2023, toen de banden op hetzelfde circuit niet langer dan 18 ronden meekonden, had Pirelli voor een groot pitwindow gezorgd. Coureurs konden al in de zevende ronde hun eerste bandenwissel maken (7 + 25 + 25 = 57) of pas in de 25e.

Doordat de race uitgerekend in de zevende ronde werd geneutraliseerd, dook vrijwel iedereen meteen de pits in om één van de verplichte bandenwissels weg te werken. Alleen McLaren maakte geen gebruik van het buitenkansje. “Een blunder!”, riep ik blij verrast, omdat ik wist dat het voor de McLarens haast onmogelijk zou worden om de 25 seconden van een extra pitstop op de baan terug te winnen. Ineens was Verstappen favoriet voor de zege.

Inderdaad wisten de McLarens hem niet meer te achterhalen. De onderstaande figuur geeft het raceverloop weer:

Racevoortgang Qatar 2025. Weergegeven is de voorsprong op het gemiddelde racetempo van de winnaar van Verstappen (paars), Piastri (oranje), Sainz (blauw), Norris (lichtoranje) en Antonelli (zwart). De stippellijnen geven de gemodelleerde racevoortgangen weer.

Start: Verstappen neemt de tweede plaats over van Norris.
Ronde 1-6: Piastri controleert het tempo vooraan om niet te veel van de banden te vergen. Er worden hoge 1:26’ers en lage 1:27’ers gereden.
Ronde 7: Safetycar! Alleen de McLarens (en Ocon aanvankelijk) blijven buiten. Norris herovert de tweede plek weer op Verstappen.
Ronde 11: Herstart. Piastri spuit er meteen vandoor en rijdt ineens in de lage 1:25’ers. Hij loopt meteen uit bij Norris, terwijl Verstappen zijn achterstand snel ziet oplopen.
Ronde 17-23: Het gat tussen de McLarens en Verstappen stabiliseert zich. Verstappen loopt op zijn beurt hard weg bij Sainz en Antonelli.
Ronde 24-25: De McLarens maken hun eerste pitstop. Ze blijven de op de zesde plaats rijdende Alonso net voor.
Ronde 26-31: De McLarens stuiten op Sainz en Antonelli en verliezen tijd. Piastri weet Antonelli wel voorbij te steken.
Ronde 32: Iedereen haalt nieuwe banden, waardoor de McLarens weer aan kop komen te liggen.
Ronde 33-41: De McLarens worstelen. Beide coureurs hebben een schrikmomentje. Piastri loopt hard weg bij Norris, die wordt opgejaagd door Verstappen.
Ronde 42-44: De McLarens maken hun tweede pitstop van de middag. Piastri blijft Sainz en Antonelli net voor, Norris niet.
Ronde 44-57: Verstappen neemt wat gas terug als blijkt dat Piastri hem toch niet kan bedreigen. Norris zit klem op de vijfde plaats, totdat Antonelli een foutje maakt, waardoor hij vierde wordt (en aan een podiumplaats in Abu Dhabi genoeg heeft voor de titel).

Na afloop hadden Zak Brown en de zijnen heel wat uit te leggen. Hoe hadden ze de strategie zo kunnen verknallen? Red Bull strooide dankbaar zout in de wond door strateeg Hannah Schmitz namens het team het podium op te sturen. Bij McLaren had men het erover dat ze flexibel wilden blijven met de strategie en dat ze niet hadden verwacht dat iedereen tijdens de neutralisatie zou stoppen.

Dat laatste klinkt vrij naïef, maar helemaal ongegrond was die gedachte niet. In 2023 doken tijdens de neutralisatie maar vier coureurs de pits in om één van hun verplichte bandenwissels te maken: Valtteri Bottas, Kevin Magnussen, Lance Stroll en Liam Lawson, allen rijdend in middenmoot en achterhoede. Destijds moesten de coureurs drie verplichte pitstops maken. Ogenschijnlijk is het verschil twee en drie pitstops kleiner dan tussen één en twee, maar schijn bedriegt. Met drie tegen twee pitstops is het verschil in bandenslijtage kleiner en is het dus nog moeilijker om op de baan tijd terug te winnen. Inderdaad wisten Bottas en Stroll punten te scoren met hun afwijkende strategie en kennelijk hadden de teams daaruit geconcludeerd dat als ze één van hun verplichte pitstops tijdens de safetycar konden maken, ze die kans moesten aangrijpen.

Toch had McLaren reden om aan te nemen dat in ieder geval sommige coureurs niet zouden stoppen. Voor de mannen achteraan was doorrijden de enige manier om eventueel punten te pakken. Inhalen was vrijwel onmogelijk, helemaal als iedereen in precies dezelfde ronden nieuwe banden zou halen. De coureurs achteraan konden tot wel 15 plekken winnen door buiten te blijven, wat ze veel tijd zou opleveren als het veld in de eerste ronden na de herstart in hoog tempo uiteen zou worden getrokken. De meest logische kandidaten om door te blijven rijden waren Albon en Colapinto, allebei gestart op de harde band. Daarnaast zou ook Stroll, die vaak andere strategieën kiest, een voorname kandidaat zijn om door te rijden. En tot slot zou Red Bull Tsunoda (“leave it to me!”) door kunnen laten rijden als de McLarens waren gestopt. McLaren had dus echt wat te verliezen.

Voor McLaren was het dus kiezen tussen twee kwaden: stoppen en wellicht de race verliezen omdat je vast in het verkeer komt te zitten, of niet stoppen en wellicht de race verliezen omdat je later een extra pitstop moet maken. Hadden ze geweten dat iedereen tijdens de neutralisatie zou stoppen, dan hadden zij het ongetwijfeld ook gedaan, maar helaas wisten ze dat dus niet. Het is de prijs die je betaalt voor aan de leiding rijden. Je moet altijd als eerste je kaarten op tafel leggen en als je iets stoms doet, krijg je de hoon van de hele wereld over je heen.

Had het voor McLaren uitgemaakt als andere coureurs eveneens niet waren gestopt? En hadden ze de race kunnen verliezen als zij dan wel waren gestopt en Verstappen niet? Om dat uit te zoeken, heb ik een racesimulator gebouwd. Hoewel het natuurlijk niks bewijst, hoop ik dat de uitkomsten van deze twee scenario’s enigszins indicatief zijn voor wat er in de race had kunnen gebeuren.

Allereerst heb ik de snelheid van de coureurs op elk bandencompound bepaald. De snelste combinatie was Piastri op de mediums. Op de harde band was hij iets trager. Norris was qua snelheid de tweede coureur, Verstappen de derde:

Snelheid ten opzichte van Piastri op de mediums per coureur per compound. Wit: harde band, geel: mediums, rood: zachte band.

Tevens heb ik het effect van de vuile lucht (“dirty air”) op rondetijden geschat. Wanneer een auto in het zog van een andere auto rijdt, verliest hij neerwaartse kracht en kan hij minder snel door de bochten. De onderstaande figuur geeft het geschatte effect.

Vertraging door vuile lucht in seconde per ronde, uitgezet tegen achterstand in seconden.

Wanneer een auto dicht op zijn voorganger rijdt, is het effect meer dan 8 tienden. Het effect neemt dan langzaam af, maar zelfs tot 3 seconden achterstand is het effect merkbaar. Interessant genoeg is het effect van DRS niet zichtbaar; het is niet voordeliger om net binnen een seconde van een voorganger te zitten dan net erbuiten, maar dat komt waarschijnlijk ook door de grofheid van de gebruikte dummyvariabelen. In ieder geval blijkt uit de analyse dat auto’s al gauw last van elkaar hebben. Tot zover de parameters waar ik het simulatiemodel heb gevoed, dan nu de uitkomsten.

Scenario 1: McLaren stopt niet, maar anderen ook niet
In het eerste scenario simuleer ik de race in het geval dat naast de McLaren-coureurs ook enkele andere coureurs geen nieuwe banden halen. Dit zijn dus Albon, Stroll en Colapinto. Deze coureurs kunnen Verstappen na de herstart in de weg rijden, waardoor de McLarens alsnog zouden winnen. Dat blijkt niet het geval volgens deze analyse, zoals de onderstaande figuur laat zien.

Voorsprong op gemiddelde tempo van de winnaar in seconden voor de top 5 van de race en Albon, Stroll en Colapinto in simulatie 1.

Verstappen wint nog steeds, zij het met iets minder marge. Grappig genoeg stelt Norris in deze simulatie wel de derde plaats veilig, omdat Sainz en Antonelli aan het begin van de race op grotere achterstand worden gereden. Volgens het model heeft Verstappen op zijn nieuwere banden weinig moeite met Albon, Stroll en Colapinto. Een beperking van het model is dat, wanneer het veld dicht op elkaar zit, een snelle auto makkelijk hele groepjes in een keer voorbijrijdt omdat al die auto’s in elkaars turbulente lucht zitten. Daarom heb ik aangenomen dat er bij de herstart steeds een seconde tussen de auto’s zat, wat veel meer is dan het in werkelijkheid was. Het vertraagt de opmars van de snelle auto’s wel wat, maar niet heel veel. Waarschijnlijk had Verstappen in het echt meer moeite gehad om zich naar voren te knokken, waardoor hij de overwinning wellicht aan Piastri had verloren.

Scenario 2: McLaren stopt wel, maar Verstappen en anderen niet
In het tweede scenario haalt McLaren wel beide coureurs naar de pits. Hoe zouden ze het dan doen, aangenomen dat ze niet te veel tijd in de pits verliezen omdat ze op elkaar of andere auto’s hoeven wachten, en Verstappen nu geen nieuwe banden haalt? Naast Verstappen blijven ook Albon, Stroll en Colapinto buiten. In dit scenario besluit Red Bull Tsunoda ook door te laten rijden. Volgens de simulatie hoeft McLaren ook dit scenario niet te vrezen:

Idem, voor het omgekeerde scenario.

De McLaren-coureurs verliezen wat tijd in het verkeer, maar ze zijn de tragere deelnemers al gauw voorbij. Piastri rijdt het gat naar Verstappen vervolgens gauw dicht. Dit is wellicht niet helemaal realistisch, omdat Verstappen in dit scenario wat harder kan pushen (dat is het voordeel van de strategische flexibiliteit; Piastri’s banden moeten het minimaal 25 ronden volhouden, die van Verstappen niet), maar dit blijkt niet uit de analyse. Gecorrigeerd voor brandstof waren de McLarens in hun lange eerste stint bijvoorbeeld duidelijk sneller dan in hun kortere tweede stint.

Verstappen verliest in dit scenario tijd achter Antonelli na zijn eerste pitstop, waardoor Piastri hem na zijn tweede pitstop voorblijft. Verstappen moet vervolgens moeite doen om de derde plaats veilig te stellen. Kortom: dit scenario levert McLaren een vrij eenvoudige dubbelzege op, terwijl Verstappen moeite moet doen om op het podium te komen.

Hannah Schmitz had dit scenario natuurlijk al voorzien en haalde Verstappen naar de pits, wat duidelijk de veiligere strategie was. Door de gok van McLaren leverde die beslissing Verstappen zelfs de overwinning op. Waarom McLaren voor de gewaagde strategie ging? Waarschijnlijk vanwege de volgende dubieuze aannames:

1) De aanname dat veel coureurs (ook) niet zouden stoppen, omdat ze dat in vergelijkbare omstandigheden in 2023 ook niet deden

2) De aanname dat de McLarens de tragere auto’s niet voorbij zouden kunnen komen als ze waren gestopt

McLaren had dus tevens de pech dat verder niemand naar de pits ging, omdat hun gewaagde strategie anders wellicht wel had gewerkt. Zo had Stroll er kennelijk al snel genoeg van om de hele race in de file te zitten dat hij later in de race alsnog voor een afwijkende strategie koos, waardoor hij dus nog een derde keer moest stoppen. Net als de McLaren-coureurs hoopte hij tegen beter weten in op een safetycar, maar die kwam dus niet, dus pakte zijn gok verkeerd uit. In ieder geval verloor Stroll er weinig mee, maar het roept wel de vraag op waarom hij niet gewoon de McLaren-strategie had gevolgd.

Rondetabel van de race.

De strategische miskleun van McLaren betekende dat nog drie coureurs in Abu Dhabi wereldkampioen konden worden en dat er nog een hoop was om over na te praten. Als iedereen alles perfect zou doen, dan kunnen de journalisten wel inpakken.

BSG wint met behulp van AI bijna van koploper

BSG heeft voor de tweede keer op rij met het kleinst mogelijke verschil verloren. In Assen was de koploper in klasse 2A in een spannende wedstrijd de sterkste, waardoor BSG naar de zesde plaats afzakte.

Het loopt al het hele jaar niet bij BSG. Het vormverlies is zo chronisch dat het zelfs Jan Jaap Janse in zijn voorbeschouwing op de vijfde ronde van de KNSB-competitie op Schaaksite was opgevallen. Daarom besloot teamleider Timon de opstelling door ChatGPT te laten maken. Hoewel het ding een hoop onzin uitkraamde, kwam er uiteindelijk wel een bruikbare opstelling uit.

Dat bleek al gauw in het Best Hoge Noorden, waar Assen ook een primeur had, ze hadden namelijk voor het eerst liveborden. Aan vrijwel al deze borden kwam BSG goed uit de opening, vooral aan de bovenste witborden, waar de thuisploeg hun beste spelers had gepositioneerd.

Henk had het overigens het beste voor elkaar. Hij offerde tegen Jaël Wierenga in de opening een stuk waarvan ik niet meteen wist of het wel of niet briljant was. Niets van dat alles, het bleek gewoon een grondig staaltje openingsvoorbereiding te zijn. Helemaal tevreden was Henk niet, omdat hij met het verkeerde stuk op b5 sloeg:

Jael Wierenga – Henk van der Poel, stelling na 15.Db2.

Hier deed Henk 15…Pxb5?! Dwingender was 15…Lxb5!, maar in de partij maakte het niet uit omdat wit toch op b5 sloeg: 16.Lxb5? Lxb5 17.Dxb5 Da1+. Zwart staat een stuk achter, maar wits koning staat wat wankel en zijn stukken op de onderste rij kunnen niet weg. Zou dat genoeg zijn? Het vervolg wijst uit van wel: 18.Ke2 Ta8 19.Kf3. De koning zou hier toch redelijk veilig moeten zijn. 19…Dd1+! Nee! 20.Kg3 Dg4# is meteen einde oefening en na 20.De2 is 20…Db1!, met de dreiging 21….Ta2 heel sterk. Wit gaf daarom de toren op h1 maar weg met 20.Pe2, maar moest even later de wapens strekken.

Een lekker puntje. Op het bord erna raakte Timon van zijn Audi af tegen Nanne van Foreest, de tweelingbroer van Machteld. Opmerkelijk genoeg dachten enkele teamgenoten met een vrouw van doen te hebben. Die verwarring is te begrijpen, omdat namen die op een -e eindigen doorgaans aan meisjes gegeven worden, maar in Friesland ligt dat net weer anders, want daar is het een jongensnaam, zo zegt de AI van Google. Met een rating van onder de 2000 is hij de zwakste Foreest (afgezien van broer Tristan die geen rating heeft). De teamleider offerde kort na de opening een stuk waar weinig van klopte:

Timon Brouwer – Nanne van Foreest, stelling na 11…De7.

Zwart is zojuist dameruil uit de weg gegaan en dus zag Timon zijn kans schoon. Na enig nadenken besloot hij tot 12.Lxh7+?! Kxh7 13.Pg5+ Kg6 14.Dd3+ f5 15.Dg3. Dat ziet er dreigend uit, maar zwart was niet onder de indruk van het aftrekschaak en deed rustig 15…e5, om na 16.Pe6+? Kf7 17.Pg5+ Ke8 zijn koning in veiligheid te brengen. Timon probeerde nog 18.Tfe1 en werd daarvoor beloond met 18…exf4? 19.Txe7+ Lxe7 20.Dxf4 en met een dame en twee pionnen tegen een toren en twee lopers is het niet meer zo duidelijk. Uiteindelijk won Timon grof materiaal door een vuile truc.

Minder voorspoedig verliep Marks partij tegen Elmar Hommes aan het laatste bord. Nadat de dames er al gauw af waren gegaan, stond hij de hele partij wat minder. Lange tijd hield hij de schade binnen de perken, maar in de volgende stelling moest hij kiezen hoe hij zijn paard zou ontpennen.

Elmar Hommes – Mark Grondsma, stelling na 24.bxc5.

Helaas koos hij voor 24…Kc6?, waarna wit op e5 kon slaan: 25.Lxe5! fxe5. Wit maakt gebruik van de vork op e5 met 26.Tb1, waarna Mark het paard ten koste van een toren uitschakelde met 26…Txd3 27.Txd3 Lxc4, wat nog wat overlevingskansen bood. Interessant genoeg had wit een betere manier om een kwaliteit te winnen met 26.Pxe5+ Kxc5 27.Pd3+ Kxc4 28.Tc1+ Kb5 29.Tb1 Ka4 30.Pec1 Lc4 31.Pb2+ Kb4 32.Tc2 Lb5 33.Pc4+ Kc5 34.Pb3+ Kc6 35.Pe5+ Kd6 36.Pf7+ en nadat de zwarte koning helemaal dol is getikt, haalt wit de kwaliteit op. Zwart had zich dit alles kunnen besparen door in de diagramstelling 24…Kc8! te spelen, waarna wit niet beter heeft dan 25.Pxe5 Txd2 26.Lxd2 fxe5. In de partij ging Mark gauw ten onder door een penning op zijn loper, waardoor hij inmiddels een Audi achter zijn naam heeft.

Een grote klap was de nederlaag van Ton tegen Ivo Maris, nadat hij met een totaal gewonnen stelling uit de opening was gekomen. Zwart probeerde zich eruit te rommelen, maar als iemand alle trucs van grote afstand ziet aankomen, dan is Ton het wel. In de onderstaande stelling heeft zwart contact gemaakt met veel witte stukken.

Ton van der Heijden – Ivo Maris, stelling na 25…Pce4.

De eerste zet waar je naar kijkt is de desperado 26.Lxf7+ Kxf7 27.fxe4. Twee pluspionnen, binnenkort waarschijnlijk drie omdat a4 dodelijk zwak is, en daarnaast staat zwarts koning op de tocht. Om onduidelijke redenen koos Ton echter voor 26.fxe4? en stond na 26…Txc4 opeens minder! De relative veiligheid van de zwarte koning maakt alle verschil. Ton kon niet omschakelen naar verdedigen en ging al gauw door de knieën. Zonde!

Een vergelijkbaar drama vond plaats aan het eerste bord, waar Rein in de opening een pion meegraaide en deze tot in het late middenspel behield tegen Tjapko Struik. Net op het moment dat hij zwarts koningsstelling begon af te breken werd hij door een truc verrast:

Rein Brouwer – Tjapko Struik, stelling na 29.f5.

Zwart speelde hier 29…Txb3? De pointe is dat hij de toren terugwint na 30.Txb3 c4, maar daarmee is hij er nog niet. Wit heeft namelijk 31.Tdc3! cxb3 32.Dc1!, met de uiterst vervelende dreiging 33.Tc8+ en daartegen werkt ook 32…Kg7 33.Tc8 Db7 34.Dc3+ f6 35.Tc7 niet. In plaats daarvan deed Rein timide 30.fxg6? Tb2+ 31.Kh3 hxg6 32.h5 Txa4 33.hxg6. Sterk is nu 33…Kg7! en wits koning is in gevaar. Na 33…fxg6? 34.Dh6 De8 35.Ta3! Txa3 36.Txa3 Tf2 37.Ta7 was wit weer helemaal terug in de partij. Helaas verloor hij het toreneindspel wel en dus stond BSG op achterstand.

De enige remise van de middag viel aan het bord van Judit, die in de opening redelijk overlopen werd door Tycho Bruggink. Als iemand kan blijven staan, dan is zij het wel, maar nu begonnen er toch scheurtjes te ontstaan in de zwarte verdedigingsmuur:

Tycho Bruggink – Judit Clopés Llahí, stelling na 26.e6.

Hoe moet zwart op g5 slaan? In de partij sloeg Judit met de loper en dat pakte na 26…Lxg5 27.exf7+ Kxf7 28.Lxg5 Pxg5 29.Pxg5+? nog goed uit ook, want na 29…Kg8 30.Df4 Th6 nam zwart de aanval over. Daarmee waren we er nog niet, want na 31.Tg3 Txh5+ 32.Ph3 volgde 32…Dh4?, waarna wit met 33.De5! had kunnen winnen. In plaats daarvan werden de dames geruild en eindigde dit ongebalanceerd ogende eindspel nog in remise. Sterker voor wit was zelf dameruil aanbieden met 29.Dxg5, omdat hij na 29…Dxg5 30.Pxg5+ Kg8 31.Pe6 g7 wint. In de beginstelling was overigens 26…Pxg5 beter, omdat wit dan niet tussendoor op f7 kan slaan. Na 27.Pxg5 fxe6 staat zwart overigens nog steeds niet echt lekker.

Datzelfde kon van mijn partij tegen Arjan Dwarshuis gezegd worden. Nadat hij een mij vrij onbekende variant had voorgeschoteld, dacht ik iets heel slims te spelen.

Jesper de Groote – Arjan Dwarshuis, stelling na 8…c4.

In deze theoretisch bekende variant koos ik voor 9.Pe2 Pc6 10.Pg3, met het idee dat 11.Ph5 vervelend was voor zwart en als zwart dat wil voorkomen met 10…g6, dan worden de zwarte velden zwak. Pas na een tijdje ontdekte ik dat ik geen pasklaar antwoord had op 10…f6, wat ook gespeeld werd. 11.Ph5 fxe5 12.Pxg7+ Kf7 13.Ph5 exd4 beviel me niet, want terwijl wit een miljoen zetten met zijn paard heeft gedaan om een pion op te eten, heeft zwart wits centrum opgegeten. 11.f4 trok me ook niet zo, omdat de stelling dan potdicht komt te zitten, wat mijn lopers niet leuk vinden. Daarom koos ik maar voor 11.exf6?!, wat zwarts paard gratis activeert na 11…Pxf6. Met mijn loperpaar en druk tegen e6 dacht ik nog steeds goed te staan, maar uiteindelijk liet ik toch een keer f2-f4 uit mijn vingers glippen en speelde zwart zijn stukken consequent naar het verzwakte e4 om. In een vervelende stelling deed ik het net voor de veertigste zet helemaal verkeerd en ging ik wederom de bietenbrug op. Ellendig! Hoe had het dan wel gemoeten? Inderdaad, met 11.Ph5! De zwarte koning komt dan in zijn blootje te staan en daar kan wit van profiteren. Iets voor een volgende keer.

Door mijn nederlaag had Assen de buit binnen en dus maakte het voor de gastheren niet meer uit dat Ewoud Paul Hummel in het eindspel aftroefde. Nadat hij een paar maanden geleden in Amsterdam tegen de slungel in het zand had moeten bijten, leek het er lange tijd niet op dat Ewoud revanche zou nemen. Nadat hij op het oog toch wel lekker uit de opening was gekomen, kwam hij toch steeds wat minder te staan. In het eindspel moest hij een stelling met een pion minder verdedigen, maar eens te meer bleek het paard de loper de baas:

Paul Hummel – Ewoud de Groote, stelling na 52…Te1.

Met een pion minder speelt zwart inmiddels voor de winst. Wits loper is in deze stelling niet tot heel veel in staat en is hulpbehoevend. Na 53.Td2 Te3 verliest wit de f-pion, maar hij had daar toch maar voor moeten gaan. 54.Ta2 Pxf3 55.Ta8+ Kd7 56.La4+ c6! 57.dxc6 Kd6 is een computervariant waar je haren recht overeind van gaan staan. Wint 58.c7 dan niet? Jawel, maar dan voor zwart: 58…Pd2+ 59.Kh2 Te2+! 60.Kg3 Pf1#. Een bijzonder matje is dat. Wit moet zich dus tevredenstellen met remise na 58.Txe5. Veel te moeilijk voor mensen natuurlijk, al helemaal na vijf uur zwoegen. In plaats daarvan dekte wit de loper op een andere manier: 53.Tc1? Pf5+ 54.Kh2 Td4 en de loper is de klos.

Daarmee verloor BSG voor het eerst dit seizoen een uitwedstrijd, waar een kleine overwinning ook tot de mogelijkheden had behoord. In het nieuwe jaar wacht wacht meteen de thuiswedstrijd tegen het sterke LOS en daarna wacht de uitwedstrijd tegen Spassky’s, helemaal in Groningen. Hopelijk verlopen die wedstrijden wat voorspoediger, zodat het tamelijk desastreuze schaakjaar 2025 gauw vergeten kan worden.

Assen (2158) – BSG (2145) 4½-3½
1. Tjapko Struik (2310) – Rein Brouwer (2158) 1-0
2. Tycho Bruggink (2155) – Judit Clopés Llahi (2191) ½-½
3. Ivo Maris (2372) – Ton van der Heijden (2221) 1-0
4. Paul Hummel (2194) – Ewoud de Groote (2225) 0-1
5. Arjan Dwarshuis (2121) – Jesper de Groote (2194) 1-0
6. Jaël Wierenga (2019) – Henk van der Poel (2205) 0-1
7. Nanne van Foreest (1968) – Timon Brouwer (1911) 0-1
8. Elmar Hommes (2121) – Mark Grondsma (2058) 1-0

Lando Norris met de hakken over de sloot wereldkampioen

Lando Norris heeft Max Verstappen onttroond als wereldkampioen. Hoewel de Nederlander in Abu Dhabi overtuigend won, had de Brit aan een derde plaats achter teamgenoot Oscar Piastri net genoeg voor de titel.

Twaalf punten bedraagt de voorsprong van Lando Norris op Max Verstappen als het Formule 1-circus afreist voor de laatste krachtmeting van het seizoen in Abu Dhabi. Oscar Piastri, in de andere McLaren, volgt op nog vier punten. Voor het eerst sinds 2007 is er weer een driestrijd om de titel met twee McLaren-coureurs. Destijds ging Kimi Räikkönen er verrassend met de titel vandoor, waar twee races voor het einde niemand nog een stuiver voor de titelkansen van de Fin gaf.

Op eenzelfde scenario hoopt Verstappen, die zich dankzij een ijzersterke eindsprint in het kampioenschap tussen de McLaren-rijders had genesteld. De titel heeft hij echter niet in eigen hand, omdat Norris aan een derde plek genoeg voor de titel heeft. Het weerhoudt hem er niet van op zaterdag gewoon de pole op te eisen op het Yas Marina Circuit. De andere twee titelpretendenten staan direct achter hem, met Norris voor Piastri. Een betere illustratie van de dominantie van het drietal in 2025 is er niet.

Best of the rest is George Russell, voor Charles Leclerc. Hun teamgenoten starten vanuit de staart van de middenmoot. Kimi Antonelli is slechts goed voor de veertiende tijd, terwijl Lewis Hamilton voor de derde keer op rij al in de eerste sessie strandt en als zestiende van start mag. Yuki Tsunoda haalt het slotdeel van de kwalificatie wel, maar rijdt dan geen representatieve tijd, waardoor hij als tiende van start mag.

Als de laatste race van het seizoen van start gaat, rijdt Verstappen Norris meteen klem. De klassementsleider zet zichzelf in de haarspeldbocht op het verkeerde been en ziet de op de harde banden gestarte Piastri er halverwege de openingsronde langs floepen. In de openingsfase moet hij oppassen voor Leclerc, die hem zijn cruciale derde plaats dreigt te ontfutselen.

Verstappen rijdt ondertussen langzaam weg bij Piastri, die op zijn beurt langzaam bij Norris en Leclerc vandaan rijdt. Achter hen heeft de matig gestarte Russell Fernando Alonso teruggepakt. Al gauw hebben zijn banden er genoeg van en dus haalt Mercedes hem al vroeg naar de pits. Hij hervat de race net voor Hamilton en Nico Hülkenberg, die hun zachte banden al heel vroeg in de race hadden ingewisseld.

McLaren reageert op Russells vroege bandenwissel door Norris even later ook van nieuwe banden te voorzien. Leclerc en Alonso volgen hem de pits in. Eenmaal terug op de baan zitten ze tot aan hun nek in het verkeer. Op de harde banden komt Norris echter tot leven. Net als Piastri een week eerder weet hij de slapende Antonelli in de haarspeldbocht te verrassen, waarna hij Alexander Albon op het volgende rechte stuk ook voorbijgaat. Een ronde later gaat hij in één beweging voorbij Lance Stroll en Liam Lawson.

Nadat ook Esteban Ocon is gestopt, staat alleen Tsunoda nog tussen Norris en de derde plaats in. De Japanner hoopt zichzelf in de laatste race van zijn carrière onsterfelijk te maken door Norris à la Pérez op te houden, maar in plaats daarvan maakt hij zich weer eens volkomen belachelijk door wild te slingeren als Norris de aanval inzet. Norris wordt de uitloopstrook opgedwongen, maar gaat de Red Bull alsnog eenvoudig voorbij. Voor het slingeren krijgt Tsunoda een tijdstraf.

Tsunoda valt niet veel later ten prooi aan Leclerc, die wederom verwoede pogingen doet om Norris bij te halen. Verstappen is dan naar de pits geweest om zijn mediums voor harde banden in te wisselen, wat de koppositie in handen van Piastri brengt. De Australiër rijdt heel lang op zijn oude banden door, maar als hij tegen het eind van de race door Verstappen wordt ingehaald, duikt hij toch maar de pits in.

Leclerc en Norris zijn hem dan al voorgegaan. Leclerc rekent na zijn stop gauw af met Russell, die in zijn eentje de middenmoot vormt. In het vervolg probeert Leclerc Norris binnen te hengelen, maar tegen het eind van de race geven zijn banden het op en moet hij het podium uit zijn hoofd zetten.

Geen bandenproblemen heeft Verstappen, die Piastri in de slotfase nauwelijks dichterbij ziet komen en de race overtuigend wint. Piastri wordt tweede, voor Norris, die met twee punten verschil kampioen wordt. Leclerc wordt vierde, voor Russell. Alonso, die in feite de staartgroep aanvoert, wordt zesde, gevolgd door Ocon en Hamilton, die met een agressieve 2-stopstrategie nog wat van zijn race wist te maken. Stroll komt na een sterke eindsprint als negende over de streep, maar krijgt een tijdstraf voor slingeren. Oliver Bearman krijgt dezelfde straf, waardoor Hülkenberg zowaar als negende wordt geklasseerd in de laatste race van Sauber. Bortoleto wint op zijn beurt een plaatsje en eindigt als elfde.

Uit het zicht van de camera’s komt Carlos Sainz als dertiende aan de finish, voor Tsunoda, de raadselachtig trage Antonelli en teamgenoot Albon, de laatste coureur in de lead lap, waardoor een tijdstraf voor een snelheidsovertreding in de pits geen verdere gevolgen had. In de staart eindigen de Racing Bulls van Isack Hadjar, die in de openingsfase nog trots op de achtste plaats reed, en Lawson, die nooit herstelde van een tijdstraf wegens slingeren. Laatste en een-na-laatste worden, hoe kan het ook anders, de Alpines van Pierre Gasly en Franco Colapinto. De Argentijn eindigde het jaar zodoende puntloos, nadat zijn voorganger Jack Doohan in de zes races die hem gegund waren ook geen punten wist te scoren. De tweede Alpine heeft dus in feite het hele jaar voor spek en bonen meegereden.

Na afloop is Norris door het dolle heen. Na een jaar vol ups en downs is het dan toch op zijn pootjes terechtgekomen, anders dan Hamilton of Alonso in 2007. Het is hem gegund, nadat de geplofte motor op Zandvoort of de diskwalificatie in Las Vegas hem een hoop punten hadden gekost. Makkelijk heeft McLaren het zichzelf niet gemaakt, maar uiteindelijk gaat het team voor het eerst sinds 1998 met beide titels naar huis.

Verstappen tilt niet al te zwaar aan het verlies van de titel. Hij koesterde zijn sterke comeback, waardoor hij zijn achterstand van 104 punten op Piastri halverwege het seizoen wist terug te brengen tot twee op Norris. Toch zal hij liever niet terug willen denken aan die race in Spanje, waar hij zich te veel door zijn emoties liet meeslepen, of Oostenrijk, waar Antonelli hem bij de start uit de race veegde. Het waren smetjes op een verder ijzersterk gereden seizoen, met briljante zeges als in Japan of Emilia-Romagna met een auto die in de handen van Lawson of Tsunoda vaak niet eens goed genoeg was voor WK-punten.

Meer zelfverwijten zal Piastri zich maken. Na een sterke eerste seizoenshelft, waarin hij stabieler oogde dan teamgenoot Norris, stortte hij in het najaar in en joeg hij er een royale voorsprong rap doorheen. Wat ging er mis en kan hij in 2026, met geheel andere bolides, sterker terugkomen? Heeft McLaren dan weer een superieure auto, of kan Red Bull de stijgende lijn van 2025 doortrekken? Krijgen Ferrari en Mercedes het lek boven? En wat doen nieuwkomer Cadillac? Lukt Audi wat Sauber nooit lukte, namelijk de top bereiken, of hebben ze er na een paar jaar weer genoeg van, net als BMW en Alfa Romeo voor hen? In ieder geval weer een hoop vragen voor als het nieuwe seizoen over drie maanden van start gaat.

Curtains

De sinterklaasgrappen zijn op, anders had ik er nog een heleboel kunnen maken over de wedstrijd van BSG tegen Amersfoort in de SOS-competitie, en dan vooral over mijn eigen partij na weer een smadelijke nederlaag.

Het kampioenschap is het doel voor BSG 1 nadat we afgelopen seizoen een goede kans op het kampioenschap hadden verkwanseld in de hoofdklasse van de SOS-competitie. Dit jaar is het wat makkelijker om kampioen te worden, omdat er nog maar poules van acht teams zijn. Een van die teams is echter SG Amersfoort, met Tim Grutter als onbetwiste kopman. Tijdens het NK Lightning Chess in 2018 werd ik al twee keer geveegd door hem en in de tussentijd is hij alleen maar sterker geworden.

Door zieken en afvallers kon BSG echter een heel sterk team op de been brengen. Een paar dagen voor de wedstrijd werd ik ineens gevraagd mee te spelen en daarna kreeg broederfiguur ook een uitnodiging. Op het laatste moment wisselden hij en FM Henk van bord, waarna hij Arie van der Boertsj in sneltreinvaart van het bord speelde.

En wat konden de gastheren daartegenover stellen? Niet veel, zo leek het aanvankelijk. Tim Grutter was er helemaal niet en voor hem in de plaats had Amersfoort Audry Burer tegen Ton opgesteld. Toen ik voor het laatst keek, zag ik hoe Ton de weg vrijmaakte voor zijn paard, dat op het punt stond al zwarts stukken aan te vallen. Weer een puntje. En aan de onderste borden hadden de zwartspelers remise gespeeld. 3-1 voor, wat kon er nog misgaan?

Een heleboel, zo bleek. Zo had de teamleider weer veel te lang nagedacht in de opening en had hij dit keer geen tegenstander die zichzelf van kant maakte. Vervolgens ging het bij Catenaccio-Rob ook de verkeerde kant op toen hij een kwaliteit moest inboeten en stond het gelijk.

Daarmee kwam de druk op Henk en mij te liggen. Henk was met een dijk van een stelling uit de opening gekomen tegen Henrik Porte, maar kon het niet afmaken, waarna alle stukken van het bord gingen, 3½-3½. Daarna kwam de mensenmassa om mijn bord heen te staan, net op het moment dat in tijdnood alles verkeerd ging. En zo verlies je dan voor de tweede keer in twee weken tijd met wit en dan ook nog eens van iemand met 200 ratingpunten minder. Au!

Waar ik in het begin van dit seizoen als een krant speelde, heb ik het idee dat ik de laatste tijd weer wat beter speel. Helaas is dat niet in de resultaten terug te zien. Alleen tegen En Passant wist ik een behoorlijk goede partij te winnen, maar sinds ik gordijnen in mijn slaapkamer heb, vallen de resultaten me niet mee.

Erg overtuigend speelde ik gisteren niet, maar toch had ik het idee best lekker te schuiven. Misschien was het allemaal optisch bedrog. Zelfs toen ik dacht dat ik zo goed als gewonnen stond, bleek tegenstander Rogier Dijk nog volledig in de partij te zitten, zoals hij al gauw demonstreerde. Wat resteerde was een lastig eindspel, waarin de zwartspeler ook nog eens handiger speelde dan ik, ondanks dat hij aan het eind van de avond al zijn vingernagels had opgevreten. Zo viel dus het doek voor mij en het team, waar zelfs de gastheren al niet meer op gerekend hadden.

Pech? Een slecht stellingsgevoel? Of is het weer uit tussen mij en Caïssa? In ieder geval was het geen geweldige manier om het weekend in te gaan. Veel vertrouwen voor de KNSB-wedstrijd tegen Assen geeft het ook niet. Gelukkig is er nog een week om weer wat bij te leren en vaardigheden aan te scherpen. Ter leering ende vermaeck de partij:

Jesper de Groote – Rogier Dijk. Klik op deze link voor de partij.

SG Amersfoort (2002) – BSG 1 SOS (2049) 4½-3½
1. Audry Burer (1880) – Ton van der Heijden (2221) 0-1
2. Arie van der Burch (2176) – Ewoud de Groote (2225) 0-1
3. Rogier Dijk (1989) – Jesper de Groote (2194) 1-0
4. Henrik Porte (2109) – Henk van der Poel (2205) ½-½
5. Bram van Harten (2069) – Bert Balke (1918) 1-0
6. Peter Reedijk (2004) – Ruben Piël (1922) ½-½
7. Milan Koning (1960) – Rob Tijssens (1852) 1-0
8. Rob Kaffka (1832) – Rik Weidema (1856) ½-½